Key takeaways
- De Verenigde Staten en Israël hebben gecoördineerde luchtaanvallen uitgevoerd op Iran, gericht op het nucleaire programma, de raketcapaciteiten en de infrastructuur van de Revolutionaire Garde.
- President Trump dreigde eerder al met militaire actie als Iran niet voldeed aan specifieke eisen rond zijn nucleaire programma.
- Aanvallen in juni verzwakten het nucleaire programma van Iran, maar vernietigden het niet. Daarom lanceerden de VS en Israël nu een bredere militaire campagne om de vermeende dreigingen van het Iraanse regime definitief uit te schakelen.
De spanningen in het Midden-Oosten zijn aanzienlijk geëscaleerd na wekenlange dreigementen van Amerikaans president Donald Trump met mogelijke militaire actie tegen Iran. Hij stelde die actie in het vooruitzicht als Iran niet instemde met specifieke eisen. De belangrijkste eis was de inperking van het Iraanse nucleaire programma.
Diplomatieke inspanningen
Tegelijkertijd versterkten de VS hun militaire aanwezigheid in de regio. Dat betekende de grootste inzet van Amerikaanse troepen daar in decennia. De diplomatieke inspanningen liepen intussen door. In Zwitserland vond een laatste ronde van bemiddelde gesprekken plaats tussen Amerikaanse en Iraanse functionarissen. De focus lag op het nucleaire programma van Iran, en hoewel er enige vooruitgang werd gemeld, namelijk de toezegging van Iran om nooit verrijkt uranium op te slaan, bleven belangrijke knelpunten onopgelost.
De crisis begon toen president Trump begin januari beloofde om de anti-regeringsdemonstraties in Iran te steunen. De Iraanse autoriteiten traden hard op tegen de protesten, wat volgens mensenrechtenorganisaties tot duizenden slachtoffers leidde. Na de protesten schommelde Trump tussen dreigen met militaire actie tegen Iran en pogingen om de onrust aan te grijpen voor een diplomatieke oplossing.
Escalatie naar oorlog
De situatie verscherpte zich verder na een 12 dagen durende oorlog tussen Israël en Iran in juni, waarbij de Verenigde Staten luchtaanvallen uitvoerden op drie Iraanse nucleaire installaties. Hoewel aanvankelijk werd beweerd dat de aanvallen het nucleaire programma van Iran hadden “vernietigd”, werd later duidelijk dat het programma weliswaar was aangetast, maar niet volledig was vernietigd.
Zaterdagochtend lanceerden de Verenigde Staten en Israël een nieuwe, gecoördineerde militaire operatie. In verschillende delen van Iran, waaronder Teheran, werden explosies gemeld. President Trump kondigde het begin aan van wat hij “grote gevechtsoperaties” noemde. Hij stelde dat Iran zijn nucleaire programma na de eerdere aanvallen opnieuw had uitgebouwd en dat ingrijpen noodzakelijk was.
De Israëlische minister van Defensie bevestigde de betrokkenheid van zijn land bij de aanvallen. Hij riep uit voorzorg de noodtoestand uit in heel Israël als bescherming tegen mogelijke vergeldingsmaatregelen van Iran. Scholen en werkplekken sloten de deuren, het internationale luchtruim ging dicht en in heel Israël klonken luchtalarmsirenes.
Doelwitten
Amerikaanse functionarissen hebben aan Reuters en Al Jazeera bevestigd dat de aanvallen vanuit de lucht en vanaf zee plaatsvonden. Tientallen aanvallen vertrokken vanaf bases en vliegdekschepen in het Midden-Oosten. De campagne zou naar verwachting enkele dagen duren en aanzienlijk uitgebreider zijn dan de vorige aanval in juni.
Hoewel de precieze doelen van de operatie niet bekend werden gemaakt, gaven functionarissen aan dat het onder meer ging om belangrijke Iraanse figuren en locaties die cruciaal zijn voor het nucleaire programma van Iran, de raketcapaciteiten en de infrastructuur van de Revolutionaire Garde. Berichten uit Teheran maakten melding van explosies in University Street, het Jomhouri-gebied en de wijk Seyyed Khandan.
Ayatollah Ali Khamenei
Andere Iraanse media meldden aanvallen in provincies in het hele land, waaronder Ilam, Isfahan en Karaj. Er werd rook waargenomen in de buurt van het presidentiële paleis en de Nationale Veiligheidsraad, en er waren berichten dat de hoogste leider, ayatollah Ali Khamenei, naar een veilige locatie was overgebracht. De timing van de aanval, op de eerste dag van de Iraanse werkweek, versterkte de impact ervan en verstoorde het dagelijks leven van miljoenen Iraniërs.
President Trump erkende de mogelijkheid van Amerikaanse slachtoffers tijdens de operatie. Senator Jack Reed, een vooraanstaande Democraat op het gebied van militaire aangelegenheden, uitte zijn bezorgdheid. Hij hekelde het gebrek aan briefings voor het Congres en het gebrek aan inlichtingen over een mogelijke aanval. President Trump drong er bij het Iraanse volk op aan om na de militaire actie de controle over hun regering over te nemen en noemde dit een zeldzame kans voor verandering. (uv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!