Key takeaways
- Portugal behaalde in januari 2026 het hoogste percentage hernieuwbare elektriciteitsopwekking in de Europese Unie.
- Hernieuwbare energiebronnen hebben Portugal ongeveer 703 miljoen euro bespaard in vergelijking met het gebruik van aardgascentrales.
- Een grote stroomstoring die miljoenen mensen trof, bracht de kwetsbaarheid van de bestaande energienetwerken in Europa aan het licht en de dringende noodzaak van modernisering.
Portugal behaalde in januari 2026 het hoogste percentage hernieuwbare elektriciteitsopwekking in de Europese Unie, met maar liefst 80,7 procent afkomstig van bronnen zoals waterkracht en windenergie. Die prestatie is de beste van Portugal in negen maanden en brengt het land op de tweede plaats in Europa, alleen achter niet-EU-lid Noorwegen, dat een indrukwekkende 96,3 procent behaalde. Denemarken volgde Portugal op de voet met 78,8 procent.
Hernieuwbare energiebronnen
Waterkracht speelde een dominante rol in de elektriciteitsproductie van Portugal, met een aandeel van 36,8 procent in de totale mix. Windenergie volgde op de voet met 35,2 procent, terwijl zonne-energie 4,4 procent bijdroeg. Opvallend was dat er in januari 210 afzonderlijke periodes waren waarin de opwekking van hernieuwbare energie voldoende was om aan de volledige elektriciteitsbehoefte van het land te voldoen.
De Portugese Vereniging voor Hernieuwbare Energie (APREN) schat dat het gebruik van die hernieuwbare bronnen een besparing van ongeveer 703 miljoen euro heeft opgeleverd in vergelijking met het gebruik van aardgascentrales.
Stroomstoring
Vorig jaar was een groot deel van het Iberisch schiereiland getroffen door een grote stroomstoring, waardoor ongeveer 60 miljoen mensen waren getroffen en de kwetsbaarheid van het bestaande elektriciteitsnet aan het licht kwam. Het incident, dat wordt beschreven als de ernstigste storing in het elektriciteitsnet van Europa in meer dan twintig jaar, legde tekortkomingen in de veerkracht en planning van het elektriciteitsnet bloot.
In tegenstelling tot sommige beweringen dat hernieuwbare energie verantwoordelijk was voor de stroomuitval, bleek uit officieel onderzoek dat fouten bij conventionele elektriciteitscentrales en inadequate planning door de netbeheerder de belangrijkste oorzaken waren. Deskundigen schreven het incident toe aan “cascading overvoltage”, een fenomeen waarbij een enkele stroomstoot een kettingreactie van verdere stroomstoten in het hele elektriciteitsnet veroorzaakt.
Modernisering noodzakelijk
De stroomuitval op het Iberisch schiereiland was een duidelijke herinnering aan de noodzaak om de bestaande energienetwerken te moderniseren en te versterken, vooral nu hernieuwbare energiebronnen blijven groeien. Deskundigen wijzen op het belang van een holistische planning die rekening houdt met aanbod, infrastructuur, flexibiliteit en vraag, en die vanaf het begin samenwerking tussen alle belanghebbenden bevordert.
In een rapport uit 2025 van energiebedrijf Aurora is de bezorgdheid geuit dat het Europese elektriciteitsnet een “knelpunt” zou zijn bij het bereiken van netto-nuluitstoot als gevolg van onvoldoende investeringen. De Europese Commissie heeft geraamd dat er tegen 2030 584 miljard euro aan investeringen nodig is om de ambitieuze doelstellingen op het gebied van hernieuwbare energie te halen.
Het bestaande netwerk, dat oorspronkelijk was ontworpen voor gecentraliseerde fossiele brandstofcentrales, staat voor de uitdaging om elektriciteit die wordt opgewekt uit gedistribueerde hernieuwbare bronnen, zoals zonne- en windparken, die vaak in afgelegen gebieden liggen, efficiënt te transporteren. Die mismatch tussen de locaties waar de energie wordt opgewekt en de netwerkinfrastructuur leidt in sommige gevallen tot verspilling van hernieuwbare energiepotentieel.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!