In Zweden wordt seks zonder uitdrukkelijke toestemming voortaan als verkrachting beschouwd

In Zweden wordt seks zonder toestemming voortaan als verkrachting strafbaar, zelfs indien er geen sprake is van bedreiging of geweld. De nieuwe wet, die begin juli van kracht wordt, zegt dat een persoon duidelijke toestemming, zowel mondeling als fysiek, moet geven. De Zweedse openbare aanklager zal hierdoor bij een vervolging wegens verkrachting niet langer moeten bewijzen dat geweld is gebruikt of dat het slachtoffer in een kwetsbare situatie verkeerde.

Activisten reageren positief op de veranderingen, maar critici vrezen dat de wet in praktijk weinig baten zal brengen. Andere Europese landen waar seks zonder toestemming als verkrachting wordt beschouwd, zijn Groot-Brittannië, Ierland, België, Luxemburg, Duitsland en Cyprus.

Bewijsplicht

De nieuwe wetgeving werd met een grote meerderheid in het Zweedse parlement goedgekeurd. Er wordt voortaan duidelijk dat het ontbreken van de toestemming voldoende is om een vervolging wegens verkrachting mogelijk te maken. “De wet is gebaseerd op de voor de hand liggende aanname dat seks vrijwillig moet zijn,” aldus een woordvoerder van de Zweedse autoriteiten.

In de nieuwe wetgeving is niet bepaald dat er een uitdrukkelijke toestemming moet zijn, maar wel wordt benadrukt dat passiviteit nooit als een signaal van instemming kan worden geïnterpreteerd. Tot nu toe moest de aanklager bewijzen dat de dader geweld heeft gebruikt of misbruik van een kwetsbare toestand, zoals dronkenschap, heeft gemaakt.

De nieuwe wetgeving maakt het ook mogelijk om meerdere personen voor een seksueel misbruik te veroordelen. De meeste landen in Europa definiëren verkrachting nog steeds als een seksuele handeling die wordt uitgevoerd met behulp van geweld of bedreiging.

#MeToo-beweging

Statistieken tonen aan dat het aantal seksuele delicten in Zweden toeneemt. De Zweedse overheid zegt dat jonge vrouwen het grootste risico lopen en dat de meeste gevallen niet worden gemeld. De term seksuele misdrijven verwijst in Zweden naar een reeks seksegerelateerde misdrijven. Naast verkrachting zijn daarbij ook betaalde seks, seksuele intimidatie, exhibitionisme, seksuele uitbuiting, molestering en mensenhandel begrepen.

Vrouwenrechtenactivisten stellen in een reactie te hopen dat andere Europese landen het Zweedse voorbeeld snel volgen en een gelijkaardige wetgeving goedkeuren. Sommige campagnevoerders zeggen dat de veranderingen mee zijn aangestuurd door de #MeToo-beweging en andere spraakmakende misdrijven, waaronder de vrijspraak van drie mannen die ervan beschuldigd werden een vijftienjarig meisje met een wijnfles te hebben verkracht.

De Zweedse orde van advocaten vreest echter dat de veranderingen niet tot groter aantalveroordelingen zullen leiden. “De nieuwe wetgeving heeft de bewijslast niet verlaagd,” betoogt Anne Ramberg, secretaris-generaal van de Zweedse balie. “Het openbaar ministerie moet nog altijd bewijzen dat er een misdrijf, met intentie, is gepleegd.”

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20