Key takeaways

• Uit Zweedse satellietgegevens blijkt dat de Russische economie krimpt, ondanks officiële beweringen over groei.
• Ernstig tekort aan arbeidskrachten en verborgen inflatie ondermijnen de financiële stabiliteit van het Kremlin.
• Gerichte sancties tegen de energie- en maritieme sectoren zouden het kwetsbare economische systeem van Rusland kunnen doen instorten.

De Zweedse regering heeft de officiële statistieken van het Kremlin in twijfel getrokken en suggereert dat de economische gezondheid van Rusland veel precairder is dan Moskou beweert. In een recent artikel voor de New York Times waarschuwde minister van Buitenlandse Zaken Maria Malmer Stenergard dat het Westen de stabiliteit van Rusland wellicht overschat. Terwijl het Kremlin een stijging van het bbp met 13 procent rapporteert voor de periode 2020-2024, wijzen Zweedse gegevens op basis van nachtelijke satellietbeelden op een daadwerkelijke krimp van 8 procent in dezelfde periode.

Verborgen inflatie

Bovendien stelt Zweden dat Rusland de inflatie aanzienlijk te laag rapporteert. Terwijl de officiële cijfers voor 2024 op 10 procent lagen, vertelt het besluit van de centrale bank om de rente te verhogen tot 21 procent een ander verhaal.

Militaire inlichtingen uit Zweden suggereren dat de huidige inflatie waarschijnlijk dichter bij 15 procent ligt dan de door de regering opgegeven 5,2 procent. Die discrepantie impliceert dat de werkelijke koopkracht van Rusland en zijn vermogen om zijn leger te financieren aanzienlijk lager zijn dan bekendgemaakt.

Olie als financiële reddingsboei

De financiële reddingsboei van Rusland – de olie-export – blijft volatiel. Hoewel de spanningen tussen de VS, Israël en Iran de olieprijzen tijdelijk hebben opgedreven en sommige sancties hebben verlicht, merkt de Zweedse inlichtingendienst op dat de prijs van Oeral-olie consequent boven de 100 dollar per vat zou moeten liggen om substantiële fiscale verlichting te bieden.

Aangezien de prijzen recent rond de 94,87 dollar schommelen, is de marge klein. Bovendien ondermijnen Oekraïense droneaanvallen op exportterminals actief de voordelen van hogere olieprijzen.

Publieke ontevredenheid

Intern barst de façade van stabiliteit. President Vladimir Poetin heeft een economische terugval in het begin van het jaar erkend, en hooggeplaatste ambtenaren en bankiers waarschuwen voor een dreigende financiële ineenstorting. De oorlog heeft de liquide middelen van het nationale vermogensfonds uitgeput om militaire operaties te ondersteunen, waardoor gewone burgers worstelen met stijgende kosten.

De publieke ontevredenheid komt tot uiting in dalende populariteitscijfers voor Poetin – van bijna 80 procent voor de oorlog tot ongeveer 65,6 procent – en groeiende frustratie over internetbeperkingen en inflatie.

Crisis op arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt wordt geconfronteerd met een ernstige crisis. Een combinatie van militaire mobilisatie, een vergrijzende bevolking en de eisen van de defensiesector heeft geleid tot een enorm tekort aan arbeidskrachten.

Schattingen wijzen op een tekort van 3,1 miljoen arbeidskrachten in 2030, waarbij het totale tekort de komende vijf jaar mogelijk oploopt tot 11 miljoen naarmate meer mensen met pensioen gaan.

Afbrokkelende steun van de elite

Die instabiliteit wordt nog versterkt door de toenemende wrijving tussen de staat en de Russische elite, waarvan sommigen hun bezittingen door de regering in beslag genomen zien worden. Deze interne onrust, in combinatie met de successen van Oekraïne op het slagveld en de psychologische tol van drones die diep in Russisch grondgebied inslaan, verandert de nationale stemming. Volgens een voormalige Kremlin-insider wankelt nu juist het systeem dat Poetin met de oorlog wilde beschermen, waardoor Russen een toekomst zonder zijn leiderschap overwegen.

Gezien die kwetsbaarheden pleit Stenergard voor agressievere sancties, die specifiek gericht zijn op maritieme verzekeringen, toegang tot havens en financiering voor de energiesector. Ze benadrukt dat de nominale economie van Rusland kleiner is dan die van Texas en veel te kwetsbaar is om langdurige, gerichte druk te weerstaan. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!