Key takeaways

• De binnenlandse economie van Rusland is nu afhankelijk van voortdurende oorlogvoering om de stabiliteit te handhaven.
• Een plotselinge demobilisatie brengt het risico met zich mee van wijdverspreide sociale onrust en een regionaal financieel ineenstorting.
• Vladimir Poetin streeft waarschijnlijk naar een strategisch bestand om zijn militair-industrieel complex in stand te houden.

Voor Vladimir Poetin is de overgang naar vrede wellicht een grotere uitdaging dan nog een jaar van conflict doorstaan. Hoewel veel analisten zich richten op de verslechterende economische indicatoren van Rusland – zoals een verwachte groei van slechts 0,4 procent voor 2026 en een federaal tekort dat de jaarlijkse doelstellingen al heeft overschreden – vertellen de financiële gegevens slechts een deel van het verhaal. Gedurende vier jaar van oorlog heeft het Kremlin een binnenlandse politieke economie opgebouwd die nu fundamenteel afhankelijk is van de voortzetting van de strijd.

Opkomst van een economie afhankelijk van het leger

De oorlog heeft het binnenlandse Russische landschap ingrijpend veranderd, met name in verarmde gebieden. De defensie-industrie heeft gezorgd voor werkgelegenheid en loonsverhogingen die vijf jaar geleden ondenkbaar waren. Lokale besturen zijn afhankelijk geworden van aanwervingsbonussen voor het leger en steun voor de gezinnen van soldaten.

Bovendien heeft de staat gesubsidieerde leningen ingezet om defensiecontractanten in stand te houden en bepaalde kredietnemers te bevoordelen. Omdat deze voordelen zijn verweven geraakt met het leven van gewone burgers en regionale ambtenaren, kan Rusland dit systeem niet zomaar ontmantelen zonder het risico te lopen op aanzienlijke binnenlandse onrust.

Regionale financiële instabiliteit

De financiële druk is duidelijk merkbaar op regionaal niveau, waar het aantal provincies met een begrotingstekort sterk is gestegen. De inkomsten uit vennootschapsbelasting dalen, terwijl de uitgaven voor oorlogsgerelateerde sociale voorzieningen blijven stijgen.

Zelfs Rusland is gedwongen zijn investeringsprojecten terug te schroeven. Een plotseling einde aan het conflict zou deze begrotingstekorten niet oplossen; in plaats daarvan zou het de oorlogssubsidies wegnemen die momenteel de lokale economieën ondersteunen, waardoor regionale overheden niet in staat zouden zijn hun beloften na te komen.

Maatschappelijke gevolgen van demobilisatie

Het menselijke aspect vormt een nog groter risico dan het budgettaire. Voor veel mannen uit de armste regio’s van Rusland is militaire dienst een belangrijke weg naar sociale vooruitgang geworden. Ze krijgen toegang tot hogere vergoedingen, schuldenkwijtschelding en onderwijsvoordelen.

Nu meer dan een miljoen veteranen – waaronder gewonden en voormalige gevangenen – uiteindelijk naar huis terugkeren, is de civiele economie niet toegerust om de salarissen of medische zorg te bieden die zij nodig hebben. Hoewel Poetin heeft geprobeerd enkele geselecteerde veteranen voor propagandadoeleinden in overheidsfuncties te integreren, zijn deze gebaren geen vervanging voor een alomvattende nationale werkgelegenheidsstrategie.

Koers naar een langdurig bestand

Bijgevolg streeft Poetin wellicht niet naar een traditionele vrede, maar eerder naar een wapenstilstand. Hierdoor zouden de hevige gevechten kunnen ophouden, terwijl het militair-industriële complex, de rekruteringsprogramma’s en de veteranenregisters in stand blijven.

Door te verwijzen naar een voortdurende confrontatie met de NAVO kan Rusland rechtvaardigen dat het zijn fabrieken draaiende houdt en zijn leger groot houdt. De toekomstige begrotingskaders van Rusland wijzen nu al op een toezegging tot hoge defensie-uitgaven en het aanvullen van voorraden, ongeacht of de actieve gevechten voortduren.

Westerse diplomatie

Deze ontwikkeling betekent dat de Verenigde Staten voorzichtig moeten omgaan met mogelijke versoepelingen van sancties. Een staakt-het-vuren mag niet automatisch worden gezien als een volledige vredesregeling.

Sanctieverlichting zou daarom in fases moeten gebeuren en gekoppeld moeten worden aan controleerbare stappen. Alleen een onderbreking van de gevechten kan Rusland de ruimte geven om zijn militaire capaciteit opnieuw op te bouwen onder het mom van nationale verdediging.

De echte maatstaf voor een akkoord ligt daarom niet alleen in de woorden van een verdrag, maar ook in de militaire productie en de troepenopstelling van Rusland. De VS moeten rekening houden met het feit dat een vertragende economie Poetin mogelijk niet naar een duurzame vrede dwingt, maar eerder naar een beheersbare versie van een langdurig conflict. (lv)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!