Key takeaways

• De Verenigde Staten hebben sancties opgelegd aan ICC-functionarissen om vermeende institutionele vooringenomenheid te bestraffen.
• De juridische uitdagingen nemen toe nu de gesanctioneerde rechters geen toegang meer hebben tot essentiële bankdiensten.
• Europa biedt politieke steun, maar weigert concrete juridische beschermingsmaatregelen te nemen.

Tomoko Akane, de voorzitter van het Internationaal Strafhof (ICC), heeft haar ernstige bezorgdheid geuit over het feit dat de mondiale rechtsorde aan het instorten is na het opleggen van sancties door de Verenigde Staten. Dat liet zij vrijdag weten in haar eerste openbare reactie, via haar Japanse uitgever. Het bericht werd vertaald oor AFP.

Gerichte sancties

De sancties, die op 18 augustus door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio werden bekendgemaakt, zijn specifiek gericht tegen Akane en Abdoulaye Seye, een hooggeplaatste aanklager uit Senegal. Rubio rechtvaardigde de maatregel door het ICC te bestempelen als een bevooroordeelde en corrupte organisatie die haar mandaat heeft overschreden. Deze sancties verbieden de betrokkenen om de Verenigde Staten te bezoeken. Daarnaast bevriezen ze alle activa die zij binnen het Amerikaanse financiële netwerk bezitten.

Reactie van het ICC

Het ICC reageerde op 19 augustus op deze maatregelen en bestempelde ze als een flagrante aanval op de onpartijdigheid en autonomie van het hof. De instelling wees erop dat de VS nu de helft van haar rechters in het vizier heeft genomen, evenals haar voormalige hoofdaanklager en beide plaatsvervangende aanklagers.

Europese aarzeling

Hoewel Europese leiders hun verzet hebben geuit, blijven hun acties beperkt. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, António Costa, voorzitter van de Europese Raad, en Kaja Kallas, hoofd buitenlandse zaken, hebben allen hun onwrikbare steun aan het Hof en zijn personeel uitgesproken. De Europese Commissie heeft echter nog geen juridische beschermingsmaatregelen getroffen. Ondanks verzoeken van het Europees Parlement en steun van landen als Frankrijk, België, Slovenië en Spanje heeft Brussel niet ingestemd met het opnemen van het ICC in zijn blokkeringsverordening, waardoor EU-bedrijven zouden worden verhinderd buitenlandse sancties na te leven.

Er zijn al juridische procedures aan de gang. Vier gesanctioneerde rechters hebben in juni een rechtszaak aangespannen tegen de regering-Trump, omdat zij geen toegang meer hebben tot essentiële bankdiensten.

Geopolitieke versnippering

De geopolitieke spanning benadrukt de gefragmenteerde relatie met het Hof. Hoewel de VS het Statuut van Rome in 2002 hebben ondertekend, hebben ze het nooit officieel geratificeerd, waardoor ze zich aansluiten bij niet-leden zoals Rusland, China en Israël. Akane, die sinds 2018 rechter is en sinds begin 2024 voorzitter, heeft ook te maken gehad met arrestatiebevelen uit Moskou naar aanleiding van de vervolging van Vladimir Poetin door het ICC in 2023.

Japan

Het conflict krijgt een diplomatieke dimensie doordat Japan, een belangrijke partner van de VS en de belangrijkste financier van het ICC, de Amerikaanse sancties als zeer betreurenswaardig heeft bestempeld en zijn voortdurende steun voor het gerechtelijk orgaan heeft bevestigd. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!