Key takeaways

• De Verenigde Arabische Emiraten stappen op 1 mei uit OPEC, een verbond van verschillende oliestaten.
• Dat doen ze als reactie op het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran en de extra winst die zij zien in het snel verhogen van hun olieproductie.
• Op termijn kan dat zorgen voor een verlichting van de olieprijzen, die momenteel recordkoers varen.

De Verenigde Arabische Emiraten kondigen op dinsdag aan dat ze op 1 mei uit het OPEC-kartel stappen. De VAE produceerden vorig jaar 3,46 miljoen vaten per dag, ongeveer 11 procent van de totale productie van de OPEC-landen. Die hoeveelheid zal binnenkort aanzienlijk verhogen. Dat heeft op termijn gunstige gevolgen voor de olieprijzen bij ons.

Wat is OPEC?

De Organization of the Petroleum Exporting Countries, of OPEC, is een samenwerkingsverband tussen 12 (binnenkort 11) landen die hevig leunen op de productie en export van olie. Voornamelijk in Afrika en het Midden-Oosten, maar ook Venezuela hoort bij het lijstje. In het begin van de jaren zestig werd de oliemarkt vooral bestuurd door westerse oliebedrijven, de Zeven Zussen genoemd. Om met hen te concurreren en de economische autonomie van enkele nieuw-onafhankelijke oliestaten te versterken, richtten Iran, Venezuela, Irak, Saoedi-Arabië en Koeweit in 1960 OPEC op.

Sindsdien groeide dat lijstje steeds verder. Zo ver dat in 2016 ook een OPEC+-groep gestart werd. Dat is een losser verband tussen OPEC en 11 andere oliestaten, met onder andere Mexico, Rusland en Kazachstan. OPEC+-landen zijn samen goed voor 60 procent van de wereldwijde olieproductie en -export. De OPEC+-landen stemmen samen af hoeveel olie elk land exporteert. Af en toe creëren ze een artificiële schaarste om de prijs van olie te doen stijgen. Ze kunnen ook afspreken om minder olie op te pompen wanneer ze verwachten dat de vraag zal dalen, om een overschot te vermijden.

Uittreden van de VAE

Die samenwerking stond echter al langer onder druk, omdat niet alle landen zich aan de afgesproken quota houden. Onder andere Kazachstan pompt geregeld veel meer olie op dan afgesproken, tot grote frustratie van de VAE. Eerder stapte Qatar al uit het verbond door het oliebeleid dat Saoedi-Arabië, de grootste exporteur van olie ter wereld en de facto leider van OPEC, voerde.

De huidige oliecrisis als gevolg van het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran is voor de VAE het nodige duwtje in de rug om volledig uit het verbond te stappen. Zij zien een kans om de olieproductie te verhogen en op korte termijn extra inkomsten te genereren. Bovendien zien ze hun olieproductie bedreigd worden door Iraanse droneaanvallen.

Impact op de olieprijzen

Op middellange termijn is dat voor Europa goed nieuws. Ook Europese raffinaderijen kopen olie van OPEC-landen. Wanneer het kartel zoals nu verzwakt, of zelfs volledig uiteenvalt, zal elk land zo veel mogelijk olie willen produceren voor een maximale winst. De toename in aanbod zal de prijs doen zakken, wat een verlichting kan bieden voor de huidige recordkoers die olie sinds het conflict vaart.

De uitstap van de VAE is ook een overwinning voor Donald Trump, die de kunstmatige prijssetting door OPEC eerder al als ‘oplichting’ had bestempeld. Het verzwakken van de marktmacht over olie van Saoedi-Arabië kan er weleens voor zorgen dat de Verenigde Staten, die met Rusland wedijveren om de tweede grootste exporteur van olie ter wereld te zijn, de greep op de wereldwijde oliehandel kunnen versterken.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

.