Key takeaways

• De vertraging bij de productie van de F/A-XX leidt tot een strategische kwetsbaarheid ten opzichte van de groeiende stealthvloot van China.
• Het geïntegreerde kill web en de langeafstandsraketten van Peking vormen een bedreiging voor cruciale Amerikaanse marine-middelen.
• Gedistribueerde gevechtsstrategieën en verlenging van de levensduur van de vloot moeten de kloof tot 2040 overbruggen.

Het streven van de Amerikaanse marine naar luchtsuperioriteit lijdt een aanzienlijke tegenslag nu het F/A-XX-programma, bedoeld ter vervanging van de EA-18G Growler en de F/A-18E/F Super Hornet, is uitgesteld tot ongeveer 2040.

Deze vertraging doorbreekt een langdurige traditie van het handhaven van gelijkwaardigheid met tegenstanders op het land. Deze situatie doet terugdenken aan de Koreaanse Oorlog, toen de vroege Amerikaanse straaljagers werden overklast door de Sovjet MiG-15’s. Hoewel de F-4 Phantom II dit evenwicht uiteindelijk in de jaren zestig herstelde, is de huidige kloof complexer en betreft deze niet alleen individuele vliegtuigen, maar ook geïntegreerde gevechtsnetwerken.

Aanvulling op F-35C

Ondanks een contract ter waarde van 20 miljard dollar dat in 2026 aan Boeing is gegund, hebben industriële beperkingen en ontwikkelingshindernissen het project tot stilstand gebracht. De F/A-XX is ontworpen om superieure stealtheigenschappen, verbeterde radar en een 25 procent grotere actieradius zonder bijtanken te bieden in vergelijking met de huidige vloten.

Deze upgrades zijn bedoeld als aanvulling op de F-35C, die weliswaar stealtheigenschappen heeft, maar beperkt is door de hoeveelheid wapens die hij intern kan vervoeren.

Snelle uitbreiding van de Chinese luchtmacht

China daarentegen breidt zijn luchtmachtcapaciteiten in hoog tempo uit. De J-20-vloot zal naar schatting binnenkort 500 vliegtuigen tellen, met een potentiële groei tot 1.000 tegen 2035. Bovendien heeft China de stealth-J-35 met succes geïntegreerd in zijn vliegdekschipoperaties via de elektromagnetische katapulten van de Fujian.

Nu ook de prototypes van de J-50 en J-36 in ontwikkeling zijn, zou Peking wel eens ruim voordat de VS de F/A-XX inzet, met de volgende generatie marinejachtvliegtuigen kunnen beschikken. Deze vliegtuigen opereren binnen een ‘kill web’, waarbij gebruik wordt gemaakt van een gesynchroniseerd netwerk van drones, verkenningsvliegtuigen en ruimtevaartmiddelen.

Dreiging van langeafstandsraketten

Een kritieke dreiging vormt de Chinese inzet van langeafstands lucht-luchtraketten, zoals de PL-17, die doelen tot op 500 km afstand kunnen raken. Deze wapens zijn specifiek ontworpen om de commando-, tank- en vroegtijdige waarschuwingsvliegtuigen uit te schakelen waarop de Amerikaanse marine vertrouwt voor operationele continuïteit in de Stille Oceaan.

Gedistribueerde gevechtsstrategie

Om dit tegen te gaan, passen de VS een gedistribueerde gevechtsstrategie toe. De F-35C zal fungeren als een vooruitgeschoven sensor om doelen te identificeren en munitie te geleiden die vanaf een afstand door andere platforms wordt afgevuurd. De EA-18G Growler zal essentiële ondersteuning bieden op het gebied van elektronische oorlogsvoering door vijandelijke communicatie en radars te storen.

Om deze middelen up-to-date te houden, voert de marine Block II-upgrades door voor de Growlers en investeert zij bijna 900 miljoen dollar in de volgende generatie laagbandstoorzender (NGJ-LB) ter vervanging van verouderde apparatuur.

Bereik uitbreiden met tankdrones

De Super Hornet ontwikkelt zich tot het belangrijkste platform voor langeafstandsaanvallen, zoals blijkt uit tests met de GBU-75 JDAM-LR, een door een turbine aangedreven bom die meer dan 556 km kan afleggen.

Dit operationele bereik wordt verder uitgebreid door de MQ-25 Stingray-tankdrone, waardoor de aanvalsgroep buiten het bereik van Chinese raketten kan blijven. Dit onderling afhankelijke systeem is echter kwetsbaar; het verlies van slechts één tankvliegtuig of stoorzender zou de gehele missie in gevaar kunnen brengen.

Super Hornets langer in dienst houden

Om haar vloot in stand te houden, verlengt de marine de levensduur van haar 550 Super Hornets van 6.000 naar 10.000 vlieguren via het Service Life Modification (SLM)-programma. Deze inspanning gaat gepaard met logistieke risico’s, aangezien Boeing van plan is om haar SLM-productielijn in Saint-Louis in 2027 te sluiten en de activiteiten elders voort te zetten.

Aangezien de nieuwe productie van Super Hornets en Growlers binnenkort wordt stopgezet, is de marine dringend op zoek naar extra industriële capaciteit om vertragingen bij deze cruciale upgrades te voorkomen.

Uiteindelijk zullen de Amerikaanse vliegdekschepen de komende anderhalf decennium moeten vertrouwen op een lappendeken van F-35-sensoren, Growler-stoorzenders en Super Hornet-munitie. Totdat de F/A-XX operationeel is, loopt de Amerikaanse marine het risico op een periode van kwetsbaarheid tegenover een steeds dichter en talrijker Chinees luchtnetwerk. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!