Key takeaways

• De Turkse Bayraktar Akinci domineert de wereldwijde MALE-dronemarkt dankzij snelle ontwikkeling en agressieve export.
• Hoge kosten en bureaucratische vertragingen zorgen ervoor dat Europese droneprojecten zoals de Eurodrone al bijna achterhaald zijn nog voordat ze van de grond komen.
• Dankzij diverse onbemande platforms kan Turkije het volledige spectrum van moderne luchtoorlogvoering bestrijken.

De Turkse Bayraktar Akinci heeft in korte tijd een wereldwijde aanwezigheid opgebouwd en sinds de ingebruikname in augustus 2021 overeenkomsten gesloten met 16 landen. Dit succes staat in schril contrast met de trage voortgang van initiatieven voor MALE-drones (medium-altitude long-endurance) in Europa.

Hoewel het Eurodrone-project door Duitsland, Italië, Frankrijk en Spanje werd gestart nog voordat de Akinci bestond, heeft het Turkse toestel inmiddels op grote schaal ingang gevonden en operationele veelzijdigheid bereikt, wat een aanzienlijke kloof in industriële efficiëntie aan het licht brengt.

Snelle ontwikkeling

De ontwikkelingscyclus van de Akinci verliep opmerkelijk snel. Baykar startte het project in 2017, realiseerde de eerste vlucht in 2019 en voerde begin 2021 wapentests uit. Binnen vier jaar na de start was het toestel operationeel voor de Turkse strijdkrachten, een tijdschema dat het bedrijf in staat stelde zich snel te richten op internationale export.

Naar verwachting zullen er tegen 2026 bijna 200 eenheden onder exportcontract staan, waarbij Pakistan en Azerbeidzjan tot de belangrijkste early adopters behoren.

Enorme bewapening

Technisch gezien overtreft de Akinci de typische MALE-capaciteiten. Met een maximaal startgewicht van 6.000 kg en een laadvermogen van 1.500 kg maakt het gebruik van een tweemotorig ontwerp – met Oekraïense turboprops of motoren van Pratt & Whitney Canada – om bewapening te vervoeren die doorgaans is voorbehouden aan bemande straalvliegtuigen.

Zijn geavanceerde uitrusting omvat een AESA-radar, AI-gestuurde datafusie en satellietcommunicatie. Het toestel kan een breed scala aan wapens inzetten, variërend van kruisraketten en antitankraketten tot lucht-luchtmunitie voor gevechten op grote afstand.

Turkije focust op onbemande vliegtuigen

Naast de Akinci breidt Turkije zijn portfolio van onbemande systemen verder uit. De TB2 is door samenwerking met Aselsan uitgebreid met elektronische oorlogsvoeringcapaciteiten, terwijl de TB3, die geschikt is voor inzet vanaf vliegdekschepen, heeft aangetoond dat hij kan worden geïntegreerd in de marine en potentieel heeft voor onderzeebootbestrijding. Bovendien maakt de Kizilelma-jetdrone vorderingen op het gebied van autonome gevechtsrollen.

Samen stellen deze platforms Turkije in staat het volledige spectrum van moderne luchtoorlogvoering te bestrijken, van inlichtingenvergaring tot actieve luchtgevechten.

Europese inefficiëntie

Ter vergelijking: het Europese Eurodrone-project wordt geplaagd door inefficiëntie. Het programma, dat in 2015 van start ging en wordt beheerd door OCCAR, kostte ongeveer 7,1 miljard euro voor een beperkt aantal systemen.

Ondanks tien jaar planning wordt de eerste vlucht pas in 2029 verwacht, terwijl de operationele status is uitgesteld tot 2031. Dit trage tempo heeft de Franse militaire leiding ertoe gebracht te waarschuwen dat het toestel mogelijk al verouderd is tegen de tijd dat het daadwerkelijk wordt ingezet.

Hoewel de Eurodrone is ontworpen voor betere prestaties – met een laadvermogen van 2,5 ton en een vlieghoogte van 17.000 meter – hangt er een onbetaalbaar prijskaartje aan. Met ongeveer 120 miljoen euro per exemplaar is het drie tot vier keer zo duur als de Akinci. Alternatieve pogingen van Frankrijk, zoals de Patroller en de Aarok, hebben eveneens geen haalbare oplossing opgeleverd; de Patroller werd opgegeven nadat bleek dat hij inferieur was wat betreft laadvermogen en vlieghoogte, terwijl de Aarok zich nog in een vroeg teststadium bevindt.

Gat in de markt

Uiteindelijk heeft het onvermogen van Europese landen om een kosteneffectief en tijdig alternatief voor de Amerikaanse MQ-9 Reaper te produceren een strategische leemte achtergelaten. Hoewel Italië heeft geprobeerd deze kloof te overbruggen door samen te werken met Baykar en Leonardo, heeft de algehele Europese vertraging Turkije in staat gesteld de markt voor middelgrote drones te domineren, waardoor het de koers van de onbemande luchtvaart wereldwijd heeft beïnvloed. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!