Key takeaways
- De komende APEC-top in Shenzhen is deze week het decor van een historische ontmoeting tussen Donald Trump, Xi Jinping en Vladimir Poetin.
- De leiders van de Verenigde Staten, China en Rusland komen voor het eerst bijeen om over kernwapens te praten.
- Wantrouwen en het ego van de supermachten staan een tripartiet wapenbeheersingsverdrag in de weg.
De komende APEC-top in Shenzhen is een historische gebeurtenis, aangezien de staatshoofden van de Verenigde Staten, China en Rusland – de drie dominante kernmachten – voor het eerst bijeenkomen. Hoewel het Witte Huis heeft aangegeven dat Iran en kernwapens op de agenda voorrang zullen krijgen boven het conflict in Oekraïne, blijft het onwaarschijnlijk dat er een concrete overeenkomst wordt bereikt.
Zoeken naar een driepartijenverdrag
Het meest optimistische scenario voor de bijeenkomst is vooruitgang in de richting van een strategisch nucleair driepartijenverdrag. Momenteel is het mondiale veiligheidslandschap onstabiel na het aflopen van het New START-verdrag tussen Washington en Moskou. President Trump heeft eerder benadrukt dat elk toekomstig nucleair akkoord China moet omvatten om haalbaar te zijn. Een driezijdig pact is logischerwijs noodzakelijk omdat een tripolaire wapenwedloop inherent onstabiel is.
In tegenstelling tot de tweepolige concurrentie van de Koude Oorlog dwingt een driezijdige strijd elke natie ertoe capaciteiten op te bouwen om twee tegenstanders tegelijkertijd het hoofd te bieden, wat mogelijk een eindeloze escalatiecyclus in gang zet. Het sluiten van een dergelijke overeenkomst zou een belangrijke diplomatieke prestatie voor Trump zijn, die zelfs lof zou oogsten van zijn tegenstanders.
Grote obstakels
Er staan echter verschillende formidabele hindernissen in de weg van een nucleair akkoord. Voor Vladimir Poetin is de enorme Russische kernwapenvoorraad het belangrijkste overgebleven symbool van de status van Rusland als mondiale supermacht, vooral nu de economie hapert en het leger het moeilijk heeft in Oekraïne.
Bovendien is het onwaarschijnlijk dat Xi Jinping zal instemmen met beperkingen die China in een positie van strategische zwakte zouden dwingen, terwijl het land zijn arsenaal nog steeds snel uitbreidt om de achterstand op de VS en Rusland in te halen.
Daarnaast heeft Trump zelf in het verleden weinig zin getoond in de moeizame, technische onderhandelingen en verificatieprotocollen die essentieel zijn voor wapenbeheersing, zoals blijkt uit zijn aanpak ten aanzien van Noord-Korea en het aflopen van het New START-verdrag.
Oekraïne
Wat de oorlog in Oekraïne betreft, zijn de vooruitzichten op vrede nog kleiner. Recente diplomatieke inspanningen in Abu Dhabi liepen vast omdat Kiev weigerde de Donbas af te staan, terwijl de eisen van Poetin steeds onrealistischer zijn geworden.
Hoewel Trump en Xi samen over de economische en politieke invloed beschikken om Poetin tot een compromis te dwingen – zoals dat Rusland de Donbas behoudt in ruil voor het NAVO-lidmaatschap van Oekraïne – zijn er weinig aanwijzingen dat een van beide leiders gemotiveerd is om dergelijke druk uit te oefenen.
Lage verwachtingen
Uiteindelijk zal de top in Shenzhen naar verwachting niet veel meer opleveren dan symbolische gebaren en dubbelzinnige verklaringen. Hoewel een tripartiet nucleair akkoord een onwaarschijnlijk doel is, is een oplossing voor de crisis in Oekraïne nog onwaarschijnlijker. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

