Wanneer een stabiliteitsingenieur aanbeveelt om “de berekeningen opnieuw te maken”, is dat zelden een goed teken. Toch is dat precies de boodschap die Bart Craeye, professor aan de Universiteit Antwerpen, via de VRT richt aan parkinguitbaters in België. De reden is eenvoudig: de auto’s die er vandaag parkeren lijken nauwelijks nog op de voertuigen waarvoor deze structuren oorspronkelijk ontworpen zijn. Een elektrische SUV weegt al snel 2,5 ton, terwijl een gewone auto in de jaren zeventig amper 1.200 kg woog.
Het verschil bedraagt al snel minstens 500 kg extra tegenover een gemiddelde auto met verbrandingsmotor vandaag (1.600 kg). Vermenigvuldig dat met tientallen parkeerplaatsen op één en dezelfde betonplaat en het verschil in belasting wordt aanzienlijk. De oorzaak van dat verschil is uiteraard de batterij. Terwijl een brandstoftank veel energie bevat met weinig massa, vraagt een lithium-ionbatterij zware compromissen: er zijn honderden kilo’s cellen nodig om de energie van één volle tank benzine op te slaan. Daar komt nog bij dat de SUV-trend auto’s alleen maar zwaarder maakt.
Andere tijden
Veel parkings in België werden gebouwd tussen 1970 en 1990. Ze werden berekend voor een belasting van ongeveer 200 tot 250 kg/m². Waarden die gebaseerd waren op het wagenpark van toen. Vandaag krijgen die structuren zonder onderscheid stadswagens én steeds meer zware SUV’s te verwerken. Toch heeft tot nu toe niemand echt rekening gehouden met deze nieuwe realiteit.
Moeten we dan vrezen voor structurele problemen in onze parkings? Gelukkig niet meteen: het risico op instorting is niet acuut. Studiebureaus bouwen namelijk altijd veiligheidsmarges in. Precies die marges fungeren vandaag als buffer tegen de evolutie van het wagenpark. Maar dat betekent niet dat er geen risico bestaat. Als een parking bijvoorbeeld voor 100% gevuld raakt met auto’s, zouden die marges wel eens onvoldoende kunnen blijken. Het eerlijke antwoord van experts is dan ook: “we weten het niet”. Daarom raden zij aan om controles uit te voeren.
Maar wat doen de parkinguitbaters? Volgens de VRT heeft Interparking, dat tientallen parkings in België beheert, alvast initiatief genomen: alle structuren werden de voorbije twee jaar doorgelicht. Drie daarvan bleken structurele versterkingen nodig te hebben.
De duivel zit in de details
De situatie is veel complexer dan ze lijkt. Het volstaat namelijk niet om simpelweg de tonnen te tellen. Je moet ook de staat van de wapening in het gewapend beton beoordelen. En vaak heeft ook die geleden, wat de sterkte van de betonplaten aantast. Waarom? Omdat parkings bijzonder agressieve omgevingen zijn: voertuigen brengen regelmatig strooizout mee dat via scheurtjes in het beton binnendringt en de stalen wapening langzaam aantast. Een oude parking kan op papier dus een bepaalde weerstand hebben, terwijl de werkelijke draagkracht veel lager ligt. Er bestaan wel renovatietechnieken, maar daarvoor moet eerst het probleem correct vastgesteld worden.
Ook de brandveiligheid verdient een andere benadering. Elektrische wagens vatten niet vaker vuur dan auto’s met een verbrandingsmotor, maar wanneer er brand uitbreekt kan een lithium-ionbatterij extreem hoge temperaturen bereiken en is ze moeilijk te blussen met klassieke methodes. Parkeerplaatsen voor elektrische auto’s zo dicht mogelijk bij de uitgang plaatsen – idealiter op niveau -1 – is daarom een logische voorzorgsmaatregel die eigenlijk de norm zou moeten worden.
Wie is verantwoordelijk?
Als een parking gedeeltelijk instort door een overbelasting met elektrische auto’s, wie is dan verantwoordelijk? De uitbater van de parking? De syndicus van de mede-eigendom? De eigenaar van het gebouw? In werkelijkheid bestaat er vandaag in België geen specifieke wetgeving over dit onderwerp. Volgens het algemene recht is de eigenaar van een parking alleen aansprakelijk als het ongeval het gevolg is van een bewezen infrastructuurfout. Maar dat juridische kader werd bedacht lang vóór het elektrische tijdperk en houdt dus helemaal geen rekening met dit scenario. Juridisch gezien is er dus een leegte. En niemand zou in dat geval echt verantwoordelijk kunnen worden gesteld.
De Belgische situatie is des te zorgwekkender omdat andere landen al maatregelen hebben genomen. In het Verenigd Koninkrijk publiceerde de Institution of Structural Engineers in juni 2023 nieuwe aanbevelingen, waaronder hogere toegelaten belastingen, verplichte inspecties voor structuren van vóór de jaren tachtig en gewichtslimieten voor parkings die niet versterkt kunnen worden. Op Europees niveau startte de Europese Commissie begin 2023 een werkgroep rond de veiligheid van overdekte parkings en elektrische auto’s. Voorlopig blijven de conclusies echter beperkt tot niet-bindende richtlijnen voor de lidstaten. Misschien wordt het dus tijd dat België er ook werk van maakt. Of moeten we wachten op het eerste drama voor er iets verandert?

