Sinds 1 januari 2025 mogen twee categorieën voertuigen officieel niet meer rijden in de Brusselse lage-emissiezone (LEZ): Euro 5-diesels die ingeschreven zijn tussen januari 2011 en september 2015 en benzinewagens met de Euro 2-norm van vóór 2001. Deze uitsluitingen stonden al lang in de oorspronkelijke kalender van de LEZ, maar de effectieve invoering dreigde nog te worden uitgesteld tot 2027.
Een beslissing vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 door het blok MR-PS-Les Engagés ging inderdaad in die richting, maar het Grondwettelijk Hof besliste afgelopen september anders en schrapte het uitstel simpelweg. Terug naar af dus. Er werd wel een tolerantieperiode van drie maanden zonder boetes toegekend aan de betrokken bestuurders, zodat de situatie zich kon stabiliseren. Alleen: dat is helemaal niet gebeurd.
80 euro of 350 euro?
Volgens de regels die nog altijd op de site van Leefmilieu Brussel staan, bedraagt de eerste boete 350 euro. Bij herhaling kunnen er nog boetes volgen, maar de volgende mag pas verstuurd worden drie maanden na de eerste vastgestelde overtreding.
De pas gevormde regering-Dilliès in Brussel wil het systeem echter volledig herzien. Het regeerakkoord voorziet dat de driemaandelijkse boete van 350 euro vervangen wordt door een maandelijkse boete van 80 euro, aangevuld met een jaarlijkse pas van 350 euro. Ook voor professionals en kwetsbare groepen zijn uitzonderingen voorzien. Alleen bestaat deze minder harde aanpak voorlopig alleen in een politiek akkoord en nog niet in de wet. Intussen komt 1 april snel dichterbij…
Kakofonie op komst?
Minder dan drie weken voor de deadline verwijst Leefmilieu Brussel naar het politieke kabinet, dat immers bevoegd is voor alle mogelijke wijzigingen. Staatssecretaris voor Leefmilieu Ans Persoons (Vooruit) spreekt over werkvergaderingen in de komende dagen en weken, maar zonder details over de inhoud of de uitkomst. Achter de schermen klinkt het dat het praktisch onmogelijk wordt om het wettelijk kader nog vóór 1 april aan te passen. Het meest waarschijnlijke scenario is dat de waarschuwingsperiode zonder boete verlengd wordt via een administratieve omzendbrief, totdat het nieuwe systeem officieel goedgekeurd wordt.
Zijn de betrokken automobilisten (toch meer dan 400.000) dan gered? Dat is lang niet zeker. Zonder snelle reactie van de regering kunnen de boetes gewoon volgen, aangezien het systeem volledig geautomatiseerd is. De vraag is dus vooral welke rekening automobilisten gepresenteerd krijgen wanneer ze met een Euro 5-diesel of een Euro 2-benzine naar Brussel rijden.
We vroegen het aan advocaat Bruno Gysels, gespecialiseerd in verkeerszaken, om een idee te krijgen van de mogelijke ‘verrassingen’. Hij is niet verbaasd over de situatie:
“Of het nu gaat om milieu, parkeren of andere verkeersinbreuken: een klein land als België is erin geslaagd tientallen verschillende regels te creëren. Niemand ziet er nog het bos door de bomen. Zelfs gespecialiseerde juristen niet. Wat moet je dan verwachten van de gewone burger die onmogelijk op de hoogte kan zijn van regels die zo uiteenlopend én voortdurend in beweging zijn?”
“Hetzelfde geldt voor de procedures om boetes aan te vechten. Het enige wat ik kan zeggen, is dat de overheden die zo’n wettelijke chaos gecreëerd hebben bovendien instanties hebben die niet altijd voldoende onafhankelijk zijn om de betwistingen te beoordelen en vaak bijzonder streng optreden. Kortom: je moet niet rekenen op veel begrip voor de burger die geconfronteerd wordt met een echt kluwen aan regels”, besluit Bruno Gysels. De automobilisten zijn dus gewaarschuwd.

