Het is minder bekend, maar Nokian heeft een lange traditie van pionierswerk. In 1934 bracht het de eerste winterband ter wereld op de markt, en in 1936 de eerste Hakkapeliitta, een premiumlijn van winterbanden. Negentig jaar later bevestigt het bedrijf zijn reputatie met de Hakkapeliitta 01, zeg maar een 'zelfdenkende' spijkerband waarbij de pinnen volledig automatisch reageren op de buitentemperatuur. Zonder een knop of een app dus. Alleen bij vriestemperaturen verschijnen ze op het loopvlak. On-off staat er op de flank van de band te lezen.
Scheikunde, geen elektronica
De technologie heet Double Action Stud Technology, en de magie zit verstopt in het rubber zelf. Onder het loopvlak heeft Nokian een drielaagse samenstelling verwerkt. De kern is een speciaal compound dat verhardt bij vriestemperaturen: het duwt de spijkers naar buiten, waar ze greep bieden op ijs en sneeuw. Stijgt de temperatuur richting of boven het vriespunt, dan wordt de laag zachter en trekt de spijker zich terug. Elke band telt circa 220 wolfraamcarbidespijkers, en is beschikbaar in 124 maten: van 14 tot 22 duim.
De chemie achter de werking houdt Nokian bewust geheim, maar het bedrijf heeft wel tien patentaanvragen ingediend. Ook de exacte snelheid waarmee de spijkers reageren op temperatuurveranderingen kon het bedrijf niet in een getal uitdrukken. Maar volgens het merk doet de wisselwerking niets af aan de prestaties. Meer zelfs, de grip op ijs (+10%) en op nat asfalt (+5%) en het effect op het rijgeluid (-1 decibel) zijn gevoelig beter.
Waarom heeft Nokian deze band eigenlijk ontwikkeld? In de Scandinavische en Noord-Amerikaanse regio is de winter zo sneeuwzeker dat reguliere spijkerbanden een goede oplossing zijn. Toch blijken de algemeen mildere temperaturen door de klimaatopwarming een rol te spelen. Daardoor rijden deze gebruikers steeds vaker langere pozen op normaal asfalt met hun ‘bijtende’ spijkers. Het gevolg is wegschade en een verhoogde uitstoot van fijnstof. Deze Hakkapeliitta 01 verhelpt dat, omdat hij het beste van twee werelden wil bieden.
Wat zegt de Belgische wet?
Zou je deze spijkerbanden ook in ons land kunnen gebruiken? In principe wel. De Belgische wegcode verbiedt ze niet, maar heeft er wel regels rond gemaakt en die recent nog bijgewerkt in oktober 2024. Spijkerbanden zijn toegestaan van 1 november tot 31 maart, maar uitsluitend voor voertuigen met een toegelaten maximumgewicht van 3,5 ton. Je moet ook je snelheid aanpassen: maximaal 90 km/u op autosnelwegen en vierbaanswegen, maximaal 60 km/u op alle andere wegen. Bovendien ben je verplicht om achteraan een "60 km/u“-plaat te voeren.
Toch is de Hakkapeliitta 01 geen maat voor België, want de wet bepaalt verder dat het aantal spijkers per band maar 110 stuks mag zijn - de helft zoveel als op de Hakkapeliitta 01. Vorig jaar was een verplichting voor winterbanden al ver van de agenda, laat staan spijkerbanden. Deze band is gemaakt voor regio’s met een veel harder klimaat dan het onze. Maar als voorbeeld van wat rubber en scheikunde samen kunnen bereiken, is het zonder meer een mijlpaal.

