Als je de verhalen in de industrie mag geloven, lijkt artificiële intelligentie de volgende grote revolutie. Na ABS, ESP en de elektrificatie zouden we nu het tijdperk van de ‘lerende’ auto zijn binnengetreden. Rijhulpsystemen voeren niet langer simpelweg instructies uit: ze analyseren, anticiperen en beslissen. Blijkbaar doen ze dat beter dan de bestuurder zelf.
Het klopt dat moderne noodremsystemen, rijstrookassistenten en detectiesystemen voor kwetsbare weggebruikers al steunen op algoritmes met machine learning. Camera’s en radars registreren niet alleen data, ze interpreteren die ook. Maar altijd binnen vooraf bepaalde modellen. In sommige situaties verhoogt dat de reactiesnelheid en vermindert het aantal ongevallen. Maar verbeteren is niet hetzelfde als afschaffen.
Geen bewustzijn
Neen, AI in de auto ‘begrijpt’ het verkeer niet. Ze berekent waarschijnlijkheden op basis van miljoenen kilometers aan verzamelde data. Ze blinkt uit in scenario’s die ze heeft leren herkennen, maar blijft kwetsbaar voor het onverwachte. En net daar ontspoort het huidige discours. Het woord ‘intelligentie’ suggereert een bijna menselijk beoordelingsvermogen. In werkelijkheid is er geen intuïtie, geen gezond verstand en geen verantwoordelijkheid. Alleen wiskundige modellen.
Dat discours is overdreven. Telkens wanneer een technologie spectaculair lijkt, schrijven we er krachten aan toe die ze niet heeft. Of nog niet heeft. Het internet zou tussenpersonen uitschakelen en het algemene informatieniveau verhogen. In werkelijkheid verschoof het vooral de machtsverhoudingen. ABS en ESP zouden ongevallen voorkomen. Ze hebben bepaalde risico’s verkleind, maar niet alle. Waarom zou AI aan die regel ontsnappen?
De illusie van veiligheid
Het gevaar is niet dat AI faalt. Geen enkel technisch systeem is perfect. Het echte gevaar schuilt in de overtuiging dat ze onfeilbaar is. Al meer dan tien jaar wordt ons autonoom rijden beloofd. Bij elke software-update zou het ‘bijna zover’ zijn. Vandaag blaast artificiële intelligentie die belofte nieuw leven in: deze keer zou het echt lukken. Toch maken zelfs de meest geavanceerde systemen nog fouten, soms met zware gevolgen. Ze assisteren, corrigeren en worden beter. Maar ze begrijpen niet.
De vraag is dus niet of AI de veiligheid zal verbeteren. Dat zal ze doen.
De echte vraag is eenvoudiger: kan een machine het menselijk oordeel echt vervangen, of alleen ondersteunen? Voorlopig blijft AI een copiloot. En dat is al heel wat.

