Dat elektrische auto’s over hun hele levenscyclus minder CO₂ uitstoten dan wagens met een verbrandingsmotor, staat buiten kijf. Maar dat gaat enkel over koolstofdioxide. Hoe zit het met de vervuiling door fijnstof? Elektrische auto’s hebben geen uitlaatgassen, maar ze stoten wél fijnstof uit – via de banden die over het wegdek rollen en door het gebruik van de remmen.
Bij het remmen wrijven de remvoeringen tegen de schijven, wat slijtage veroorzaakt en minuscule deeltjes vrijlaat. Die deeltjes komen in de lucht terecht en hebben een reële impact op het milieu en de volksgezondheid. Ze zijn mee verantwoordelijk voor onder andere aandoeningen aan de luchtwegen en hart- en vaatziekten.
Elektrische auto’s krijgen vaak kritiek op hun uitstoot van fijnstof bij het remmen, omdat ze zwaarder zijn en dus meer van het remsysteem vergen. Maar klopt die redenering wel? Niet helemaal. Die gedachte is wat kort door de bocht, want elektrische auto’s maken gebruik van regeneratief remmen: ze vertragen eerst via de motor, waarbij energie wordt teruggewonnen.
Maar in welke mate gebeurt dat? En lijken ze op dat vlak meer of minder op wagens met een verbrandingsmotor? Een studie van EIT Urban Mobility – een organisatie gelinkt aan de Europese Unie – en Transport for London geeft daar nu antwoord op.
83% minder
De conclusie van het onderzoek is glashelder: elektrische auto’s stoten gemiddeld 83% minder remstof uit dan auto’s met een verbrandingsmotor. Dat verschil is vooral te danken aan regeneratief remmen, waarbij de elektromotor in omgekeerde stand energie terugwint en naar de batterij stuurt. Daardoor wordt het klassieke remsysteem veel minder belast. Minder wrijving betekent ook: minder uitstoot van schadelijke deeltjes.
De onderzoekers keken ook naar hybride en plug-inhybride auto’s, die eveneens gebruikmaken van energierecuperatie voor hun batterijen – zij het minder intensief. Toch leveren ook deze een duidelijke milieuwinst op ten opzichte van klassieke verbrandingsmotoren: zelfopladende hybrides stoten 10 tot 48% minder remstof uit, afhankelijk van de technologie, en plug-inhybrides tot wel 66% minder.
Ook banden
Voor de volledigheid hield het onderzoek ook rekening met de fijnstofuitstoot door bandenslijtage. Op het eerste gezicht zou je denken dat elektrische auto’s hier slechter scoren: ze zijn zwaarder en hebben vaak bredere, versterkte banden om hun extra gewicht en vermogen te torsen. Toch blijkt dat ook hier niet te kloppen.
Om de impact van bandenslijtage te berekenen, gingen de onderzoekers uit van een gemiddeld 20% hoger gewicht van elektrische auto’s ten opzichte van modellen met een verbrandingsmotor – al benadrukken ze dat dit verschil in de praktijk vaak kleiner is. Zo weegt een Tesla Model 3 bijvoorbeeld slechts 5% meer dan een BMW 3 Reeks met verbrandingsmotor.
Maar zelfs met die voorzichtige aanname zijn de conclusies duidelijk: elektrische auto’s stoten minder bandendeeltjes uit dan traditionele auto’s. Al is het verschil minder uitgesproken dan bij remstof, dat schadelijker is omdat het vluchtiger is en in de lucht blijft hangen.
Alles samen genomen schat het onderzoek dat elektrische auto’s 38% minder fijnstof uitstoten dan auto’s met een verbrandingsmotor – zowel via remmen als banden. Het debat lijkt daarmee beslecht. Toch doen de onderzoekers enkele aanbevelingen: investeer in duurzamere banden, gebruik remvoeringen van composietmaterialen die minder deeltjes loslaten, en beperk het gebruik van SUV’s, die de uitstoot extra de hoogte injagen. En dat geldt overigens voor élke aandrijving, niet alleen elektrisch.

