Key takeaways

• Het Vlaamse stikstofdecreet blijft in juridische onzekerheid hangen in afwachting van een uitgestelde rechterlijke uitspraak.
• Landbouwers hebben af te rekenen met onevenredige financiële lasten in vergelijking met beschermde industriële reuzen.
• Een mogelijke nietigverklaring bedreigt cruciale infrastructuur, van Brussels Airport tot kerncentrales.

De landbouw- en industriesectoren in Vlaanderen blijven in een juridisch vacuüm verkeren, aangezien het onwaarschijnlijk is dat het Grondwettelijk Hof dit jaar nog een uitspraak zal doen over het controversiële stikstofdecreet. Deze vertraging betekent dat de onzekerheid rond de wetgeving al meer dan drie jaar na de invoering ervan blijft voortduren. Dat schrijft De Tijd.

De zaak, die twee jaar geleden door milieugroeperingen en landbouworganisaties aanhangig werd gemaakt, is uitgegroeid tot een cruciaal spanningspunt voor de economie en het politieke landschap van de regio.

Gevolgen voor boeren en de industrie

Het decreet is begin 2024 na langdurige regeringsinstabiliteit en meerdere politieke akkoorden definitief vastgesteld. Het heeft tot doel de stikstofuitstoot te verminderen om aan de Europese normen te voldoen.

Hoewel het ongeveer 800 boeren en verschillende grote industriële spelers in staat heeft gesteld vergunningen te verkrijgen, legt het een zware last op veehouders.

Garanties voor grote chemiebedrijven

Deze producenten worden gedwongen om hun activiteiten terug te schroeven of enorme financiële investeringen te doen in technologie om de uitstoot te verminderen. Veel kleinschalige varkenshouders hebben hun bedrijf al moeten sluiten, deels omdat zij niet beschikken over de overheidsgaranties die aan chemiegiganten als BASF en Ineos zijn verstrekt.

Tegenstrijdige belangen

Voorstanders van de landbouw stellen dat de wet discriminerend is en beweren dat deze de landbouwsector veel agressiever aanpakt dan de industriële sector. Milieuactivisten zijn daarentegen van mening dat de maatregelen ontoereikend zijn om kwetsbare ecosystemen te beschermen.

Mocht de rechtbank besluiten het decreet nietig te verklaren, dan zouden de gevolgen veel verder reiken dan de landbouwsector. Diverse spraakmakende vergunningen zouden ongeldig kunnen worden verklaard. Hieronder vallen onder meer de exploitatie van Brussels Airport, de renovatie van de Brusselse ringweg en de uitbreiding van kerncentrales.

Juridische complexiteit

De ongebruikelijke duur van de juridische procedure wordt toegeschreven aan de extreme complexiteit van de zaak. De rechtbank heeft te maken met een dossier van meer dan 3.000 pagina’s en bijna 20 verschillende betrokken partijen, waaronder werkgeversorganisaties en grote bedrijven. Juridische deskundigen, waaronder professor Patricia Popelier, hebben opgemerkt dat deze langdurige procedure uitzonderlijk is en afbreuk doet aan de rechtszekerheid.

Aangezien de Raad van State eerder kritiek had geuit op het decreet, is de kans groot dat de rechtbank ten minste enkele delen van de wetgeving nietig zal verklaren. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!