Key takeaways

• Nederlandse burgers zijn banger voor cyberaanvallen dan voor traditionele oorlogsvoering.
• Er bestaan nog steeds misvattingen over de beschikbaarheid van openbare schuilplaatsen.
• De steun van de bevolking voor reservisten is groter dan de persoonlijke bereidheid om zich vrijwillig aan te melden.

Uit een recent onderzoek van Ipsos I&O, uitgevoerd in opdracht van Binnenlands Bestuur bij meer dan 2.100 deelnemers, blijkt dat de Nederlandse bevolking zich meer zorgen maakt over cyberaanvallen en hybride oorlogsvoering dan over fysieke rampen of traditionele militaire conflicten.

Bezorgdheid over cyberdreiging neemt toe

De bezorgdheid over digitale kwetsbaarheden is gestegen van 73 procent in mei 2025 naar 80 procent in de meest recente peiling. Peter Kanne, onderzoeker bij Ipsos I&O, merkte op dat deze trend bijzonder verrassend is, gezien het feit dat de reguliere media vooral aandacht besteden aan fysiek geweld en oorlog.

Kenniskloof over noodinfrastructuur

Over de paraatheid bij noodsituaties benadrukken Kanne en zijn collega Jente Wolberink dat de overheid transparant moet zijn over de hulp die zij tijdens een crisis kan bieden. Er bestaat een aanzienlijke kloof in de kennis van het publiek over de infrastructuur. 78 procent van de bevolking denkt ten onrechte dat er in Nederland openbare schuilplaatsen beschikbaar zijn, terwijl slechts 22 procent zich ervan bewust is dat dergelijke voorzieningen niet bestaan.

Hoewel de helft van de deelnemers voorstander is van de bouw van schuilplaatsen, daalt die steun tot ongeveer 20 procent als de financiering ten koste gaat van essentiële sectoren zoals de gezondheidszorg. Volgens Wolberink wijst dit op een algemeen gebrek aan urgentiebesef over de dreiging van conventionele oorlogsvoering.

“Passieve waakzaamheid”

Steeds meer Nederlandse huishoudens bereiden zich voor op noodsituaties: het percentage huishoudens dat een noodpakket bij de hand heeft, is gestegen van 28 procent in mei 2025 naar 42 procent, en bijna een vijfde is van plan er binnenkort een aan te schaffen. Toch omschrijft Kanne de algemene stemming als een van “passieve waakzaamheid”. De meeste burgers vinden dat de overheid moet zorgen voor informatievoorziening en ordehandhaving. Tegelijkertijd verwachten maar weinig mensen dat ze tijdens een crisis rechtstreeks hulp zullen krijgen, zoals voedsel of onderdak.

Volgens Kanne beschouwen veel mensen een mogelijke crisis nog steeds als een gebeurtenis in de verre toekomst. Daardoor is de bevolking niet volledig voorbereid op noodsituaties die zich op korte termijn kunnen voordoen.

Reservisten

Er bestaat veel principiële steun, bijna 70 procent, voor het regeringsdoel om tegen 2030 130.000 civiele reservisten te werven ter ondersteuning van de hulpdiensten. De persoonlijke bereidheid om zich vrijwillig aan te melden, is echter bijzonder laag: slechts 3 procent.

Kanne schat dat dit kleine percentage nog steeds neerkomt op ongeveer 400.000 mensen, waarmee de doelstelling zou worden gehaald. Omgekeerd leidt het idee van een selectieve militaire dienstplicht tijdens verhoogde internationale spanningen tot meer polarisatie; terwijl ongeveer de helft van de bevolking het steunt en 20 procent het afwijst, neemt de goedkeuring aanzienlijk toe met de leeftijd, van 35 procent onder jongvolwassenen tot 67 procent onder senioren. (lv)

Wil je meer technieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Tech Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!