Key takeaways
- De wereldhandel wordt steeds meer beïnvloed door verstoringen in traditionele routes zoals de Straat van Hormuz, de Rode Zee en de Noordelijke Corridor.
- De Middle Corridor wint aan belang omdat ze een snellere en goedkopere verbinding tussen Europa en Azië biedt via Centraal-Azië en de Kaspische regio.
- Geopolitieke rivaliteit tussen de Europese Unie en China groeit doordat China zwaar investeert in infrastructuur, terwijl Europa vooral inzet op strategie en beleid.
De wereldhandel heeft de afgelopen 4 jaar een ingrijpende transformatie doorgemaakt. Belangrijke zee- en handelsroutes tussen Europa en Azië zijn sterk verstoord geraakt. De Middle Corridor, ook wel de Trans-Kaspische Transportroute genoemd, wordt naar voren geschoven als mogelijke alternatieve handelsroute sinds de problemen rond de Straat van Hormuz sinds april 2026.
Traditionele handelsroutes
Verschillende traditionele routes kenden de afgelopen jaren diverse logistieke crises, waardoor de kwetsbaarheid ervan bloot kwam te liggen. De recente spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran zorgden ervoor dat de Straat van Hormuz nauwelijks of zelfs niet meer toegankelijk is voor veel landen. Hierdoor ontstond een sterke daling van 10 procent van het scheepvaartverkeer. Daarnaast drijft deze blokkade de olieprijzen omhoog.
Daarnaast verloor de Noordelijke Corridor, de handelsroute die van China tot in Europa loopt, zijn betrouwbaarheid door onder meer de geopolitieke spanningen sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022. Ook de spanningen met de Houthi-rebellen rond de Rode Zee, een binnenzee tussen Afrika en Azië, zorgden ervoor dat 90 procent van alle schepen een omleiding rond Afrika moesten volgen, wat zorgde voor een verlenging van de transporttijden met 10 tot 14 dagen en enorm veel extra kosten.
Middle Corridor
Door deze problemen rond de traditionele handelsroutes wint de Middle Corridor, die via Kazachstan, Georgië, Kaspische Zee en Azerbeidzjan loopt, belangstelling. Deze route biedt meerdere voordelen.
Ten eerste zorgt de route voor een snellere transit. Deze telde in 2022 53 dagen, terwijl dit in 2026 slechts 18 tot 23 dagen zou bedragen. Daarnaast zorgt de corridor voor lagere kosten met een gemiddelde van 3.500 tot 4.500 dollar (3.000 – 3.900 euro) per container, wat behoorlijk lager ligt dan de zeevrachttarieven. Het derde voordeel is de groeiende capaciteit van miljoenen tonnen vracht per jaar en tienduizenden containers.
Naast een logistieke route, betekent de Middle Corridor een strategische keuze voor de toekomst van de Europese autonomie in handel en grondstoffen. Kazachstan heeft hervormingen doorgevoerd waarmee het zijn investeringsklimaat wil verbeteren. Daarnaast wil het ook buitenlandse investeringen aantrekken, wat interessant zou kunnen zijn voor Europese investeerders. Voor Europa staat er veel op het spel, namelijk minder afhankelijkheid van Russische infrastructuur, toegang tot kritieke grondstoffen en snellere en vooral stabielere handelsverbindingen met Azië.
Investeringen
De Europese Unie beloofde in 2024 om ongeveer 10 miljard euro te investeren in transportverbindingen in Centraal-Azië, maar dat gebeurde niet. China daarentegen investeerde in 2025 ongeveer 23 miljard dollar (ongeveer 20 miljard euro) in Kazachstan, vooral in infrastructuur die aansluit op de Middel Corridor.
Door de verschillende aanpak op het vlak van investeringen ontstaat er een duidelijke geopolitieke spanning tussen Europa en China. Europa richt zich op beleidskaders en strategieën, terwijl China volop investeert in infrastructuur en logistieke controle. Hierbij bestaat het risico dat belangrijke infrastructuren, zoals havens en spoorwegverbindingen, uiteindelijk onder sterke Chinese invloed zullen komen te staan. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!