Key takeaways
- IJsland moet nieuwe veiligheidsstrategieën ontwikkelen nu de kiezers het hervatten van de onderhandelingen over EU-lidmaatschap hebben afgewezen.
- Geopolitieke instabiliteit en onzekerheid over het beleid van de Verenigde Staten vergroten de risico’s voor de nationale veiligheid.
- Bilaterale allianties en het EER-kader zullen voortaan de basis vormen voor de defensie van het land.
Na een volksreferendum waarin de burgers tegen het hervatten van de toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie hebben gestemd, moet IJsland alternatieve strategieën verkennen om zijn nationale veiligheid te versterken.
Minister van Buitenlandse Zaken Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir merkte op dat hoewel de weg naar volledige toetreding tot de EU is afgewezen, het land zijn bescherming nog steeds moet versterken door middel van nauwere banden met de EU en nieuwe bilaterale allianties.
Betrekkingen met VS
De urgentie van die zoektocht naar veiligheid wordt nog vergroot door het onvoorspelbare karakter van het buitenlands beleid van de Verenigde Staten onder president Donald Trump, wiens interesse in Groenland en scepsis ten aanzien van de NAVO de IJslandse autoriteiten ongerust hebben gemaakt.
Gunnarsdóttir merkte op dat ondanks het besluit van de kiezers de precaire geopolitieke situatie onveranderd blijft, waardoor nieuwe benaderingen op het gebied van defensie noodzakelijk zijn.
Resultaten van het referendum
Hoewel de regering had gewaarschuwd dat het EU-lidmaatschap een sterkere veiligheidsparaplu zou bieden, was 52,8 procent van de kiezers tegen het voorstel, tegenover 47,2 procent voor, bij een hoge opkomst van 82,5 procent.
Alternatieve allianties
Desondanks benadrukte de minister van Buitenlandse Zaken dat de EU een cruciale bondgenoot blijft. Zij stelde voor om specifieke bilaterale overeenkomsten uit te breiden, waarbij zij bestaande partnerschappen met Noorwegen en Finland als voorbeeld noemde, en benadrukte tevens het belang van Canada en Japan.
EER-kader
Als kleine Arctische natie met 400.000 inwoners beschikt IJsland niet over eigen strijdkrachten, maar vertrouwt het in plaats daarvan op zijn NAVO-status en een defensiepact uit 1951 met de Verenigde Staten.
In de toekomst is de regering van plan haar rol binnen de Europese Economische Ruimte (EER) – een kader dat sinds 1994 markttoegang biedt – zo groot mogelijk te maken. Gunnarsdóttir voegde eraan toe dat een lichtpuntje van de stemming de nieuwe politieke consensus is onder alle IJslandse partijen om de EER-overeenkomst te handhaven.
(at)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
