Twee maanden nadat hij verkozen werd tot voorzitter van Groen, staat Aimen Horch voor een moeilijke opdracht. De partij moet zich herpakken na een tegenvallende verkiezingsuitslag en een periode van interne spanningen. Horch wil daarbij een andere toon aanslaan. Tijdens zijn voorzitterscampagne stond één boodschap centraal: hoop organiseren.

In een gesprek met Business AM blikt hij vooruit op de toekomst van Groen, spreekt hij over klimaatbeleid, de federale begroting, defensie, migratie en AI, en praat hij openhartig over de regering-De Wever. Vooral de keuzes van de Arizona-coalitie krijgen stevige kritiek.

“We hebben opnieuw goesting gecreëerd”

Horch kijkt tevreden terug op zijn verkiezing tot partijvoorzitter. Volgens hem heeft zijn campagne voor een nieuwe dynamiek gezorgd binnen Groen.

“Ik ben voorzitter geworden met een campagne die draaide om het organiseren van hoop. Dat is breed aangeslagen in de partij: je voelde echt dat we met die campagne mensen weer goesting gaven.”

Hij wijst erop dat een recordaantal leden deelnam aan de voorzittersverkiezing en dat de race al na één stemronde beslist was.

“Dat heeft voor een heel positieve dynamiek gezorgd binnen de partij, die we nu verder verspreiden in heel Vlaanderen.”

Jongeren blijven een belangrijke stem

Hoewel Horch vaak wordt omschreven als een voormalige klimaatjongere, nuanceert hij dat beeld zelf.

“Ik ben intussen al dertig, een klimaatjongere ben ik dus niet echt meer”, zegt hij lachend.

Toch blijft hij zich nauw verbonden voelen met de klimaatbeweging.

“Ik zal altijd naar de klimaatjongeren luisteren, maar dat geldt evengoed voor andere mensen die met oprechte zorgen zitten, of ze zichzelf nu activist noemen of betrokken burger. Ik zal luisteren én daar politiek mee aan de slag gaan.”

Volgens Horch bestaat er geen politiek zonder maatschappelijke actie.

“Of het nu een klimaatmars is, burgers die samen een klimaatstraat organiseren of een bedrijf of ondernemer die investeert in groene innovatie: het zijn die mensen die vooroplopen en ons het voorbeeld geven.”

Het klimaatbeleid van de federale regering is zo goed als stilgevallen: “Die mensen voelen vandaag dat het klimaatbeleid van de Arizona-regering zo goed als onbestaand is. Wij brengen hun stem binnen in het parlement.”

Klimaat verdwijnt niet

Dat klimaat in peilingen vaak lager scoort dan enkele jaren geleden, betekent volgens Horch niet dat het onderwerp voor de bevolking minder belangrijk geworden is.

“Aandacht voor klimaat gaat altijd in golven.”

Hij verwijst daarbij naar internationale conflicten die momenteel de actualiteit domineren.

“Was die bevraging niet afgenomen terwijl Israël en de VS hun aanval op Iran uitvoerden, maar wel op het moment van een zware hittegolf of wanneer er nog eens dodelijke overstromingen waren, dan was klimaat zeker hoger geëindigd.”

Binnen Groen ziet hij ook een blijvende rol voor jonge mensen.

“Die generatie is bezig met politiek, engageert zich en vraagt dat haar stem gehoord wordt. Bij Groen vinden progressieve jongeren een thuis.”

Volgens Horch is een combinatie van ervaring en nieuw talent essentieel om een partij scherp te houden. “Hoe het politiek team eruitziet, ook in de toekomst, dat is dus zeker iets waar ik mij mee bezig houd. Ik ben nu ongeveer twee maanden voorzitter en zulke dingen vragen uiteraard wel wat tijd, maar tegen de volgende verkiezingen zal je het resultaat van die oefening zeker zien.”

“Mensen missen vandaag zekerheid”

Wanneer het gesprek naar de verkiezingsnederlaag van Groen verschuift, benadrukt Horch dat veel burgers vandaag vooral op zoek zijn naar zekerheid.

“Een leerkracht voor de klas, proper water uit de kraan, een bus die komt opdagen: het zijn zaken die heel basic zijn en waar je vroeger op kon rekenen, maar vandaag niet meer.”

“Mensen krijgen voortdurend opgelepeld dat het allemaal doffe ellende is en dat er geen alternatieven zijn. Dat is zever.”

“Als N-VA zegt dat we de begroting alleen kunnen redden door zwaar in de pensioenen, uitkeringen en lonen te hakken, of dat het onmogelijk is om deftig openbaar vervoer te organiseren, dan denk ik: waar is de ambitie?”

Horch wil met Groen hoop brengen, opnieuw een verhaal brengen waarin mensen geloven dat overheden meer kunnen doen dan enkel besparen: “Mensen tonen dat ze echt wel van hun regeringen mogen vragen om de lat hoger te leggen, om eerlijkere keuzes te maken. Stap voor stap, stem voor stem gaan we mensen daarvan overtuigen.”

“Ik ben Aimen”

Over vergelijkingen met zijn voorgangers wil Horch zich niet al te veel uitspreken.

Bart Dhondt en Jeremie Vaneeckhout kregen regelmatig de kritiek dat ze te voorzichtig waren, terwijl Nadia Naji door sommigen net als te confronterend werd gezien.

Horch houdt het eenvoudig.

“Ik kan daar heel eenvoudig op antwoorden: ik ben Aimen en ga vooral mezelf blijven.”

“Een groot cadeau voor Engie”

Ook de geplande verlenging van kerncentrales kan op weinig enthousiasme rekenen bij de nieuwe Groen-voorzitter.

Voor Horch ontbreekt voorlopig een overtuigende economische onderbouwing.

“Als er zulke grote beslissingen genomen worden, dan is het voor mij belangrijk dat de business case klopt. Die heb ik nog niet gezien. Op dit moment zit ik vooral met veel vragen.”

Volgens Horch lost een eventuele nationalisering bovendien niet automatisch de onderliggende problemen op.

“Het is niet omdat je die kerncentrales nationaliseert dat die ineens nieuw en modern zijn, of dat er plots een overvloed is aan goedkope energie.”

“Er is in dit land nergens geld voor. Mensen moeten ook steeds harder, flexibeler en langer werken. Maar om aftandse kerncentrales over te kopen is er wel geld.”

Volgens hem dreigt de operatie vooral voordelig uit te draaien voor Engie.

“Dit lijkt mij vooral een groot cadeau voor Engie. Zij hebben jarenlang winst gehaald uit die kernreactoren en op het punt dat niemand die reactoren nog wil overkopen en ze klaar zijn voor ontmanteling, biedt de Arizona-regering aan om de reactoren over te kopen.”

“Een brute besparingsmaatregel op de middenklasse”

Ook over de invoering van de centenindex reageert Horch scherp.

“De centenindex is echt een brute besparingsmaatregel op de middenklasse.”

Volgens hem worden niet alleen de hoogste inkomens getroffen.

“Als je 4000 euro bruto verdient of je hebt een pensioen van 2000 euro, dan word je al geraakt door deze maatregel. Dat zijn niet bepaald grootverdieners.”

Voor Horch past de maatregel in een breder patroon waarbij de federale regering de rekening doorschuift naar werknemers en gepensioneerden.

“Deze maatregel is een sprekend voorbeeld van hoe de Arizona-partijen de inspanningen voor de begroting elke keer aan gewone mensen vragen.”

Begroting: “De inspanningen moeten eerlijk verdeeld worden”

Dat het begrotingstekort moet worden aangepakt, betwist Horch niet.

“Het begrotingstekort is een ernstig probleem.”

Maar volgens hem gebeurt dat vandaag op een onevenwichtige manier.

“Sterker nog, dat staat zwart op wit in het regeerakkoord: twee derde van de inspanningen van elke besparingsronde zal doorgeschoven worden naar besparingen in de pensioenen en arbeidsmarkt. Dat kan zo echt niet verder.”

Horch pleit voor het afbouwen van fiscale uitzonderingen en gunstregimes.

“Er vliegt nu jaarlijks 9 miljard aan inkomsten door ramen en deuren omdat er te veel fiscale gunsten en uitzonderingen in belastingen en de sociale zekerheid uitgedeeld worden.”

Daarnaast blijft Groen pleiten voor een miljonairsbelasting.

Ook de bedrijfssubsidies verdienen volgens hem een grondige evaluatie.

“Dat gaat over een bedrag van 25 miljard euro, goed voor 4 procent van het bbp. De Nationale Bank zelf geeft aan dat daar ook nutteloze subsidies inzitten. Die een keer grondig doorlichten, is het absolute minimum.”

“Een heethoofd op een post als Defensie is nooit een goed idee”

Over de stijgende defensie-uitgaven heeft Horch gemengde gevoelens.

Hij erkent dat extra investeringen nodig waren, maar vindt dat het evenwicht met diplomatie en ontwikkelingssamenwerking zoek is geraakt.

“Er wordt overal zwaar op bespaard, maar minister Francken mag naar hartenlust de miljarden in het rond strooien. Alleen al dit jaar mag hij 11 miljard euro uitgeven.”

Volgens Horch dreigen België en andere Europese landen bovendien te veel nationale keuzes te maken terwijl samenwerking op Europees niveau noodzakelijk is.

“Het heeft totaal geen zin als Europa 27 aparte legers gaat uitbouwen.”

Samenwerken op Europees vlak en daarbij het hoofd koel houden, is volgens Horch van cruciaal belang.

“Maar dat is niet bepaald wat Francken doet.”

Als voorbeeld haalt hij de commotie van enkele maanden geleden aan: “Francken verspreidt anoniem beelden van een zogenaamde drone boven de luchthaven die achteraf een politiehelikopter bleek te zijn, om zo rap mogelijk miljoenen uit te geven.”

“Een heethoofd als Francken op een post als Defensie, dat is nooit een goed idee.”

“Besparingsronde na besparingsronde worden de inspanningen aan gewone mensen gevraagd”

Volgens Horch ontbreekt het de regering-De Wever vooral aan maatschappelijk draagvlak omdat de lasten volgens hem niet eerlijk verdeeld worden.

“Premier De Wever vergeet een heel belangrijk principe. Mensen willen best hun steentje bijdragen als dat nodig is, op voorwaarde dat de inspanningen eerlijk verdeeld worden.”

Maar dat gebeurt niet, aldus Horch.

“Besparingsronde na besparingsronde worden de inspanningen aan gewone mensen gevraagd. Natuurlijk is er dan geen draagvlak.”

De regering-De Wever houdt geen rekening met de gevolgen van haar besparingen, zo luidt het.

“Denk maar terug aan minister Jambon. Die voert een totaal oneerlijke pensioenregeling in waarbij vrouwen buitensporig hard geraakt zullen worden en communiceert vervolgens doodleuk dat vrouwen zich wel zullen aanpassen.”

Volgens de Groen-voorzitter heeft die houding alleen maar extra protest uitgelokt.

Taliban: “België moet hier ver van weg blijven”

De plannen van de Europese Commissie om met de Taliban te praten over terugkeerakkoorden kunnen bij Groen op weinig begrip rekenen. Horch waarschuwt dat Europa daarmee het risico loopt een regime te normaliseren dat fundamentele mensenrechten blijft schenden.

Daarbij verwijst Horch ook naar minister Anneleen Van Bossuyt.

“Blijkbaar allemaal geen probleem voor minister Van Bossuyt. Sterker nog, ze zorgt voor een stoel aan de Europese tafel voor de Taliban.”

Hoewel hij erkent dat terugkeerakkoorden nodig kunnen zijn, stelt Horch dat onderhandelen een kwestie van geven en nemen is.

“Wat wil minister Van Bossuyt de Taliban dan bieden om zo’n deal rond te krijgen?”

Groen is van mening dat België en Europa afstand moeten houden van dergelijke onderhandelingen.

AI biedt kansen, maar er is nood aan een duidelijke regelgeving

Over AI noemt Horch zichzelf een technologie-liefhebber die de ontwikkelingen op de voet volgt.

“Ik ben een beetje een nerd en volg die technologische ontwikkelingen met veel aandacht en interesse.”

Volgens hem biedt AI enorme mogelijkheden, maar is duidelijke regelgeving noodzakelijk.

“AI kan goed of slecht zijn en toont voor mij vooral de grote nood aan regulering.”

Hij verwijst naar medische toepassingen als voorbeeld van positieve innovatie.

“AI die controle doet van vlekjes op huidkanker, dat is top, want AI doet dat intussen beter dan een mens.”

Tegelijk waarschuwt Groen ook voor misbruik: “Omgekeerd is er ook de AI van Musk, Grok, die beelden van kindermisbruik op vraag genereert: verwerpelijk. Dat moeten we verbieden, en daarvoor heeft Groen ook al concreet een wetsvoorstel ingediend.”

Daarnaast vindt de Groen-voorzitter dat de economische voordelen van AI breder verdeeld moeten worden.

“De grote winsten die met AI worden geboekt, mogen niet gewoon doorvloeien naar aandeelhouders, maar moeten ook werknemers ten goede komen.”

Horch besluit dat technologie mensen uiteindelijk moet ondersteunen in plaats van vervangen. “Een eerlijke bijdrage aan de grote techbedrijven vragen, is daarbij een eerste stap.”

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!