Key takeaways
- Strenge arbeidsregelingen versterken het ernstige tekort aan arbeidskrachten in België, oordeelt de OESO.
- Automatische loonindexering beperkt het concurrentievermogen van de industrie en de flexibiliteit in het loonbeleid.
- Sectorspecifieke loonschalen zouden talent stimuleren om te kiezen voor functies met een hogere productiviteit.
De OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) heeft gewaarschuwd dat het strenge arbeidsmarktkader in België de ambities van de regering om de industriële sector te moderniseren en nieuw leven in te blazen, mogelijk in de weg staat.
Tekort aan arbeidskrachten
Volgens een recente economische analyse kampt het land met wijdverbreid tekort aan arbeidskrachten op verschillende vaardigheidsniveaus, wat resulteert in het op één na hoogste percentage vacatures binnen de Europese Unie.
Hoewel de OESO de huidige inspanningen van de regering erkent om de pensioenen en werkloosheidsuitkeringen te hervormen om zo het arbeidspotentieel te vergroten, suggereert zij dat er diepgaandere structurele veranderingen nodig zijn om talent aan te trekken en inefficiënties weg te werken.
Automatische loonindexering
Een belangrijke aanbeveling van de OESO is de hervorming van het nationale loonvormingsmechanisme. Momenteel is België een van de slechts twee landen in de eurozone die volledige automatische loonindexering toepassen, waarbij de lonen automatisch worden aangepast aan de inflatie om de koopkracht van de consument te beschermen.
Dit systeem functioneert binnen een “buffer” die is ontworpen om de Belgische arbeidskosten concurrerend te houden ten opzichte van die in Frankrijk, Duitsland en Nederland. Omdat die buffer echter op nationaal niveau wordt toegepast, beperkt dit het vermogen van specifieke sectoren om concurrerende loonsverhogingen aan te bieden. Na een periode van snelle groei na de pandemie is de buffer kleiner geworden, waardoor er dit jaar zeer weinig ruimte overblijft voor extra loonsverhogingen.
Politieke spanningen
Het bestaande systeem is een twistpunt tussen werkgevers en vakbonden, met name wat betreft de definitie van “loonkosten” en de werkelijke omvang van de kostenkloof tussen België en zijn buurlanden.
Om dit aan te pakken heeft de federale regering al een gedeeltelijke beperking van de indexering ingevoerd voor hoogverdieners (degenen die meer dan 4.000 euro bruto per maand verdienen) en heeft zij het bedrijfsleven en de vakbonden verzocht om een gezamenlijk voorstel in te dienen om de benchmark voor loonkosten te verfijnen.
Sectorspecifieke flexibiliteit
Naast algemene aanpassingen pleit de OESO voor een verschuiving van een uniforme nationale aanpak naar sectorspecifieke loonflexibiliteit. De organisatie wijst erop dat sectoren met een hoge productiviteit – zoals de farmaceutische industrie en de elektronicasector – momenteel geen hogere lonen kunnen bieden om specialisten aan te trekken, omdat ze gebonden zijn aan dezelfde nationale beperkingen als sectoren met een lage productiviteit. Omgekeerd zijn de lonen in sectoren zoals de chemische industrie en de automobielindustrie blijven stijgen ondanks een dalende productiviteit.
Bevordering van arbeidsmobiliteit en concurrentievermogen
Dit gebrek aan differentiatie neemt de financiële prikkel weg voor werknemers om zich om te scholen of over te stappen naar productievere functies, waardoor de arbeidsmobiliteit wordt belemmerd.
Door lonen te laten variëren op basis van de sectorale productiviteit, stelt de OESO dat België het loon beter kan inzetten als instrument om vacatures te vervullen en het mondiale concurrentievermogen van zijn productiesector te verbeteren, die meer blootstaat aan internationale marktdruk dan andere sectoren van de economie.
(at)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
