Key takeaways

• De afsluiting van de Straat van Hormuz heeft de olieprijzen in Europa aanzienlijk opgedreven, met gevolgen voor de brandstof- en energiekosten voor consumenten.
• Europese regeringen reageren op die crisis met diverse maatregelen, waaronder subsidies, prijsplafonds en regelgeving voor de prijsstelling door tankstations.
• De duur en ernst van de energiecrisis blijven onzeker en hangen af van de oplossing van het aanhoudende conflict.

Het aanhoudende conflict heeft een aanzienlijke invloed gehad op de energieprijzen in heel Europa. De sluiting van de Straat van Hormuz, een cruciale transportroute voor olie, heeft ongeveer 20 procent van de wereldwijde olievoorziening verstoord, wat heeft geleid tot een sterke stijging van de Brent-olieprijzen van ongeveer 60 euro naar meer dan 110 euro per vat.

Stijgende kosten energie op het hele continent

Deze prijsstijging heeft zijn weerslag gehad op de hele Europese economie, met een sterke stijging van de brandstof- en energiekosten. Consumenten voelen de pijn bij de benzinestations, waar de prijzen in sommige landen de 2 euro per liter hebben overschreden. De dieselprijzen zijn nog sterker gestegen, variërend van bijna 17,5 procent in Portugal tot meer dan 34 procent in Spanje.

Europese regeringen reageren op de crisis met een reeks maatregelen die de gevolgen voor burgers moeten verzachten. Spanje heeft het meest uitgebreide pakket maatregelen doorgevoerd, waarbij 5 miljard euro is uitgetrokken om prijsstijgingen tot juni 2026 op te vangen. Dat plan omvat belastingverlagingen op alle energievormen, maximumprijzen voor bepaalde brandstoffen en kortingen voor sectoren die sterk afhankelijk zijn van brandstof, zoals transport en landbouw.

Verschillende benaderingen

Andere landen kiezen voor een andere aanpak. Duitsland, dat te maken heeft met een aanzienlijke stijging van de benzineprijzen, richt zich op het reguleren van de prijsstelling door tankstations in plaats van op directe subsidies. Italië overweegt de hogere btw-inkomsten uit de gestegen brandstofprijzen te gebruiken om consumenten te compenseren en is van plan bedrijven te bestraffen die de crisis uitbuiten om winst te maken. Portugal heeft een tijdelijke verlaging van de dieselbelasting doorgevoerd.

De reactie van Frankrijk is terughoudender, waarbij TotalEnergies, een groot energiebedrijf, vrijwillig een maximum aan de brandstofprijzen heeft gesteld. De Franse regering geeft prioriteit aan diplomatieke inspanningen en pleit voor maatregelen om kritieke infrastructuur, zoals energievoorzieningen, tegen aanvallen te beschermen.

Polen en Oostenrijk nemen een voorzichtige houding aan, waarbij ze prijsstijgingen via regelgeving beperken, maar afzien van grootschalige belastingverlagingen. Hongarije heeft een algehele prijsplafond voor benzine en diesel ingevoerd, maar deze maatregel geldt alleen voor voertuigen die in Hongarije zijn geregistreerd.

Discussies op EU-niveau

Op EU-niveau zijn discussies gaande over mogelijke noodmaatregelen om een “ernstige prijscrisis” aan te pakken. De focus ligt op gerichte en tijdelijke interventies die de overgang naar schonere energiebronnen niet belemmeren. De EU heeft ook haar doelstellingen voor gasopslag aangepast en de vereiste vulcapaciteit verlaagd van 90 procent naar 80 procent. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!