‘Ik ben gewoon iemand die niet snel complimenten geeft.’ Het is een zin die we van leidinggevenden verrassend makkelijk slikken. De ene is nu eenmaal uitbundiger dan de andere, denken we dan. Een kwestie van persoonlijkheid. We zijn mild voor dit onderdeel van de job.

Wanneer het gaat om feedback of moeilijke gesprekken voeren, accepteren we die mildheid niet. Dan verwachten we gewoon dat een leidinggevende zijn verantwoordelijkheid neemt. Maar waardering uitspreken? Dat wordt behandeld als een karaktertrek: de ene doet het spontaan en moeiteloos, bij de andere kost het energie en doet die dat nu eenmaal minder vaak. Terwijl zien wat je mensen bijdragen, net zo goed bij goed leiderschap hoort. Geen kwestie van karakter. Onderdeel van de job.

Een fout zien we meteen

Nieuw onderzoek bij 1.000 werkende Belgen legt een opvallende blinde vlek in ons management bloot. Wie een merkbare fout maakt, krijgt in 57 procent van de gevallen binnen het uur of nog dezelfde dag een reactie. Wie uitzonderlijk goed presteert? Slechts 39 procent krijgt even snel erkenning. En wie dag na dag goed werk levert, krijgt dat in 35 procent van de gevallen nooit erkend.

Het probleem is niet dat managers niet kijken. Ze zijn gewoon getraind om te kijken wanneer het misloopt. Een boze klant eist meteen aandacht. Een gemiste deadline moet worden opgelost. Een fout in een presentatie valt op. Maar iemand die al maanden goed werk levert, deadlines haalt en collega’s helpt wanneer dat nodig is? Daar staan we veel minder snel bij stil. Net omdat alles goed loopt.

Werknemers zelf hechten er duidelijk wél veel belang aan. Bijna drie op de vier werkende Belgen vindt erkenning minstens even belangrijk als een goed loon. 85 procent verwacht dat een werkgever regelmatig waardering toont. Dat botst met hoe bedrijven vandaag naar leiderschap kijken. We investeren fors in managementopleidingen, feedbackmethodes, evaluaties en performance management. Maar of een manager ook ziet en benoemt wat zijn mensen goed doen? Dat laten we opvallend genoeg aan zijn persoonlijkheid over.

Erkenning is geen cadeau, het is leiderschap

Misschien komt dat ook doordat we erkenning nog altijd te klein definiëren. Ik werk ondertussen  al tien jaar rond waardering en krijg in mijn vriendengroep nog steeds de grap dat ik wel weer een doos chocolaatjes zal hebben uitgedeeld. Ik lach ermee, maar het zegt ook iets. Misschien hebben bedrijven zoals het mijne daar zelf schuld aan. We associëren erkenning nog te snel met een cadeau, een attentie met nieuwjaar of een pizzaparty omdat de targets gehaald zijn.

En daar is echt niets mis mee. Maar een doos pralines compenseert niet dat goed werk het hele jaar onopgemerkt blijft. Waardering kun je faciliteren met een attentie, maar je kunt leiderschap er niet mee uitbesteden. Waardering zit evengoed in vertrouwen krijgen, autonomie, een oprecht bedankje of een leidinggevende die concreet benoemt welke bijdrage je hebt geleverd. Erkenning geven is niet moeilijk. Dat we er zo slecht in blijven, dat is wat we eerst moeten erkennen.

Waardering is geen persoonlijkheid, het is een taak

En ik schrijf dit net zo goed voor mezelf. Je zou denken dat iemand die al tien jaar professioneel met waardering bezig is, dit ondertussen perfect onder de knie heeft. Toch krijgt ook bij mij een probleem sneller aandacht dan iemand die dag in dag uit goed werk levert. Wat misloopt, vraagt om aandacht. Goed werk moeten we zelf gaan zoeken.

Dat is precies waarom goede intenties alleen niet volstaan. Vraag honderd leidinggevenden of ze hun medewerkers waarderen en ik vermoed dat bijna iedereen ‘ja’ antwoordt. Maar dat is niet de juiste vraag. De juiste vraag is of hun medewerkers daar ook iets van merken.

We verwachten van een manager dat hij resultaten opvolgt, feedback geeft, mensen ontwikkelt en moeilijke gesprekken voert. Niemand zou aanvaarden dat een leidinggevende maandenlang geen feedback geeft omdat dat nu eenmaal “niet in zijn aard ligt”. Waarom behandelen we erkenning dan anders? Wie mensen mag leiden, moet hun werk ook kunnen zien en benoemen. Dat is geen taak voor HR en geen kwestie van persoonlijkheid. Het is management.

Meer dan de helft van de werknemers dacht al eens: als ze me hier niet appreciëren, ben ik weg. Werkgevers kunnen moeilijk blijven volhouden dat waardering een zachte extra is wanneer werknemers er zulke harde consequenties aan verbinden. Wie structureel niet ziet wat zijn mensen bijdragen, heeft geen andere managementstijl. Die doet een deel van zijn job gewoon niet.

Jelle Van Roosbroeck, co-founder Kadonation

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!