Key takeaways

• Binnen minder dan een jaar zijn er presidentsverkiezingen in Frankrijk.
• De radicale partijen van Jordan Bardella (Rassemblement National) en Jean-Luc Mélenchon (La France insoumise) scoren hoog in de peilingen.
• Hun wij-zij-retoriek zorgt voor meer polarisatie voor de verkiezingen.

De campagnes voor de Franse presidentsverkiezingen zijn in volle gang. Zowel Rassemblement National (RN) als La France Insoumise (LFI) geloven dat hun beste kans op overwinning een tweede verkiezingsronde tussen hen beiden is. Door dit “wij of zij”-idee te ontwikkelen, dat bovendien versterkt wordt door de verdeeldheid binnen het centrumblok en de rest van links, reduceren de twee partijen de verkiezingen tot een gepolariseerde keuze. Dat meldt Le Monde.

Kandidaten voor RN en LFI

Jordan Bardella is eigenlijk officieel kandidaat voor de functie van premier. Maar in het geval van een veroordeling in hoger beroep van Marine Le Pen op 7 juli in de zaak van de Europese parlementaire assistenten, zal hij de nieuwe presidentskandidaat worden. Marine Le Pen werd vorig jaar in eerste aanleg veroordeeld tot vijf jaar uitsluiting van verkiezingen en vier jaar gevangenisstraf. Hierdoor kan ze zich in 2027 niet kandidaat stellen.

Jean-Luc Mélenchon van La France Insoumise zal voor de vierde keer kandidaat zijn voor de presidentsverkiezingen. Hij had eerder gesuggereerd, na een nipte nederlaag in 2022, dat hij niet opnieuw zou meedoen. “Ja, ik ben kandidaat,” bevestigde hij in het “20 heures”-journaal van TF1, op 3 mei 2026. De ex-parlementariër verdedigt nu het controversiële concept van een “Nieuw Frankrijk”, waarmee hij nog in de clinch heeft gezeten met Le Pen.

Politieke tegenstanders

Het is minder dan een jaar voor de presidentsverkiezingen in Frankrijk plaatsvinden. Volgens de laatste peilingen van Ipsos staat Rassemblement National bovenaan. Daarna volgen Horizons en La France Insoumise. Ondertussen heeft zich een vreemde “pas de deux” ontwikkeld tussen LFI en het RN. Iedereen beschouwt de ander als de enige tegenstander die hem op zijn maat is. De radicaalrechtse partij bewondert zo de organisatorische effectiviteit van de “gazeuze” beweging van Jean-Luc Mélenchon. Ze bewonderen ook zijn vermogen om competente kaderleden op te leiden. Verder verzekert RN dat LFI de enige partij is die een maatschappelijk project draagt dat diametraal tegenovergesteld is aan het hare.

De Mélenchon-beweging beschouwt de RN aan de andere kant als haar belangrijkste tegenstander. Ze moeten RN op electorale gronden en op het gebied van waarden verslaan. Zo moet men de strategie van de “insoumis” begrijpen. Zij willen hun campagne rond het thema van het “nieuwe Frankrijk” lanceren. Dit vage concept mobiliseert het thema van identiteit. Daarmee wil men reageren op de xenofobe en anti-immigratievoorstellen van het Rassemblement National. Daarbij loopt men het risico om op zijn terrein te komen.

Maar vooral, deze twee partijen, die zich beroepen op het “anti-establishment”, menen dat hun beste kans op overwinning een tweede ronde zou zijn waarin ze tegen elkaar strijden. LFI is er zo van overtuigd dat ze zal profiteren van de effecten van een republikeins front. En het RN is op zijn beurt ervan overtuigd te kunnen profiteren van een breed anti-Mélenchonfront.

Wij-zij-retoriek

Door dit idee van “zij of wij” te ontwikkelen, reduceren beide partijen de keuze van de verkiezingen tot een gevaarlijk alternatief. Het programma van de radicaalrechtse partij bevat nog steeds maatregelen die in strijd zijn met de principes van de Republiek. Zo herinnerde het Constitutioneel Hof in 2024 aan de nationale voorkeur. De ruggengraat van het RN-project blijft dus de nationale voorkeur. De eerste stappen van de nieuwe RN-burgemeesters, die in maart zijn gekozen, tonen ook aan dat de realiteit van de partij verankerd blijft in de radicaalrechtse hoek.

Spanningen bij de andere partijen

Deze politieke polarisatie wordt ook bevorderd door de onverantwoordelijkheid van de andere partijen. De verdeeldheid binnen het centrale blok, met name tussen Gabriel Attal (Renaissance) en Édouard Philippe (Horizons), is meer gebaseerd op persoonlijke vijandigheden dan op inhoudelijke verschillen. De twee kandidaten hebben inderdaad vergelijkbare plannen. Het risico voor hen is dat ze, als ze tot het einde blijven, de stemmen van het centrumrechts verspreiden. Daardoor kwalificeren ze zich misschien niet voor de tweede ronde van de verkiezingen.

Binnen de niet-Mélenchonistische linkerzijde is het contrast opvallend tussen de beelden van de campagne-lanceringsbijeenkomst van Jean-Luc Mélenchon. Duizenden mensen verzamelden zich op 7 juni in Saint-Denis (Seine-Saint-Denis). Daartegenover staat de kakofonie van de sociaaldemocratische en ecologische partijen. Deze laatsten zijn verzeild geraakt in debatten over de wijze van aanwijzing: één voorverkiezing of meerdere, geen voorverkiezing, en een grote groep aan kandidaten. Tot nu toe doen ze voorlopig geen enkele gestructureerde voorstellen. (mv) (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!