Key takeaways

• De Verenigde Staten controleren de nationale begroting van Irak door de opbrengsten van de olie-export te beheren bij de New York Fed.
• Die financiële greep geeft de VS een enorme geopolitieke invloed op Bagdad.
• Strenge dollarbeperkingen voeden een bloeiende zwarte markt en economische instabiliteit.

Ondanks de terugtrekking van de Amerikaanse strijdkrachten uit hun laatste Iraakse bases – een gebeurtenis die door Iran en zijn regionale partners als een triomf wordt beschouwd – behouden de Verenigde Staten een krachtige greep op de financiële aderen van Irak. Hoewel de fysieke oorlog, die duizenden levens heeft gekost, is beëindigd, blijft Washington aanzienlijke invloed uitoefenen op Bagdad door toezicht te houden op de belangrijkste bron van inkomsten: de olie-export. Dat schrijft Reuters.

Financiële controle

De financiële dominantie vindt zijn oorsprong in een mechanisme dat na de invasie van 2003 werd ingesteld. Onder leiding van de door de Verenigde Staten aangestuurde Coalition Provisional Authority werd bij de Federal Reserve Bank van New York het Development Fund for Iraq opgericht.

Oorspronkelijk bedoeld om de nationale wederopbouw te financieren en activa te beschermen tegen juridische vorderingen uit het tijdperk van Saddam Hoessein, werd deze regeling vastgelegd in een uitvoeringsbesluit van president George W. Bush. Elke daaropvolgende Amerikaanse president heeft dit beleid gehandhaafd, en het fonds fungeert nu als een rekening voor de Centrale Bank van Irak (CBI), die wordt beheerd door de New York Fed.

Geopolitieke invloed via olie

Aangezien de olie-export ongeveer 90 procent van de nationale begroting van Irak uitmaakt, verschaft deze regeling de VS een enorme geopolitieke invloed. Het cruciale belang van deze fondsen werd duidelijk in 2020, toen Bagdad afzag van een eis tot terugtrekking van Amerikaanse troepen nadat Washington had laten doorschemeren de toegang tot deze reserves te zullen beperken.

Zelfs nu Irak streeft naar volledige autonomie, zorgt de financiële band ervoor dat de VS een centrale rol blijft spelen in de stabiliteit van het land.

Economische stabiliteit

Vanuit technisch oogpunt wordt het systeem door sommige functionarissen verdedigd als een stabilisator voor de Iraakse economie. Zij stellen dat het Amerikaanse toezicht het wereldwijde vertrouwen in het beheer van het oliegeld versterkt, de voor importen noodzakelijke dollarstromen veiligstelt en de schatkist beschermt tegen externe rechtszaken of financiële volatiliteit.

Bovendien biedt die structuur de Iraakse regering een instrument om weerstand te bieden aan druk van pro-Iraanse facties die onbeperkte toegang tot buitenlandse valuta nastreven. Dit kwam onlangs duidelijk naar voren toen de VS sancties oplegden aan verschillende Iraakse entiteiten door vermeende witwaspraktijken ten gunste van Iran.

Zwarte markt

Dit toezicht heeft echter geleid tot interne economische verstoringen. Strenge beperkingen op de beschikbaarheid van Amerikaanse dollars hebben een bloeiende zwarte markt in de hand gewerkt, waardoor er een aanzienlijk verschil is ontstaan tussen de officiële wisselkoers van de regering en de straatkoers.

(at)

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!