Key takeaways

• EU-ministers debatteren over handelsverboden of invoerheffingen voor Israëlische nederzettingen.
• Bij stemconflicten staat de eis van de Commissie voor unanimiteit tegenover een gekwalificeerde meerderheid.
• Diplomaten beschuldigen de Commissie ervan maatregelen te vertragen om Israëlische belangen te beschermen.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU komen vandaag in Brussel bijeen om mogelijke beperkingen of een totaalverbod op de handel met Israëlische nederzettingen te evalueren. Het proces is echter verstrikt in controverse, waarbij verschillende lidstaten de Europese Commissie achter gesloten deuren ervan beschuldigen de procedure opzettelijk te vertragen.

Geen volledig handelsverbod

Hoewel de Europese Unie Israëlische nederzettingen volgens het internationaal recht als illegaal beschouwt, heeft zij nog geen volledig handelsverbod ingesteld. Momenteel gelden voor producten uit die gebieden hogere invoerrechten, omdat ze zijn uitgesloten van de associatieovereenkomst uit 2000 tussen de EU en Israël.

Als reactie op het toenemende geweld op de Westelijke Jordaanoever heeft de Commissie onlangs een document gepresenteerd met drie mogelijke strategieën voor strengere handelsbeperkingen, een stap die werd ingegeven door eisen van een meerderheid van de EU-hoofdsteden.

De strijd om de stemprocedures

Een belangrijk twistpunt is de stemprocedure die vereist is voor goedkeuring. De Commissie stelt dat die beperkingen moeten worden aangemerkt als instrumenten van het buitenlands beleid, wat een unanieme stemming van alle lidstaten zou vereisen. Die eis zou het voorstel waarschijnlijk de das omdoen, aangezien verschillende landen, waaronder Duitsland, sterke bondgenoten van Israël blijven.

Omgekeerd hebben de juridische adviseurs van de Raad eerder gesuggereerd dat de maatregelen kunnen worden behandeld als handelsinstrumenten, waardoor ze kunnen worden aangenomen met een égekwalificeerde meerderheid“ – waarvoor steun nodig is van 15 landen die 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen.

Beschuldigingen van inconsistentie

Aangezien Frankrijk en Zweden een coalitie van ongeveer 20 landen aanvoeren die op die beperkingen aandringen, lijkt een gekwalificeerde meerderheid haalbaar als landen als Italië hun steun verlenen. Naar verwachting zullen veel ministers het standpunt van de Commissie inzake unanimiteit dan ook fel afwijzen.

Diplomaten hebben kritiek geuit op de uitvoerende macht onder leiding van Ursula von der Leyen en suggereren dat de Commissie haar eigen logica niet consequent toepast. Zij wijzen erop dat de EU gebruik heeft gemaakt van stemming met gekwalificeerde meerderheid voor de uitfasering van Russische energie en eerder een soortgelijke aanpak had voorgesteld voor de opschorting van de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël.

Israëlische verkiezingen in het verschiet

Critici beweren verder dat de Commissie de publicatie van haar optiedocument specifiek zo heeft getimed dat er pas in oktober een besluit kan worden genomen. Er bestaat vrees dat de aanstaande Israëlische verkiezingen eind oktober elke zinvolle actie verder zouden kunnen belemmeren.

De voorgestelde maatregelen omvatten het opleggen van strengere invoerheffingen, het verplicht stellen van speciale uitvoervergunningen voor goederen uit de nederzettingen, of het instellen van een volledig invoerverbod. Veel functionarissen stellen dat alles wat minder is dan een volledig verbod ondoeltreffend is, aangezien exporteurs de huidige regels vaak omzeilen door producten verkeerd te etiketteren of ze te vermengen met goederen die binnen de erkende grenzen van Israël zijn geproduceerd.

Juridische rechtvaardiging

Voorstanders van het verbod stellen dat het een noodzakelijke stap is om de EU-handel in overeenstemming te brengen met het internationaal recht, waarbij zij verwijzen naar een advies van het Internationaal Gerechtshof uit 2024. Zij beweren dat het voorstel een redelijke maatregel is en geen agressieve daad, die specifiek gericht is op entiteiten die de EU als illegaal beschouwt.

Die inspanning volgt op een recente doorbraak waarbij de EU sancties tegen gewelddadige extremistische kolonisten goedkeurde na maanden van politieke impasse in Hongarije.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

(ns)