Key takeaways

• De Europese luchtmachten zullen tegen 2030 waarschijnlijk in aantal de vloot moderne gevechtsvliegtuigen van Rusland overtreffen.
• De Russische productie stagneert en slijtage tast hun luchtmachtcapaciteiten op lange termijn aan.
• Autonomie blijft ongrijpbaar door de sterke afhankelijkheid van Amerikaanse technologie.

Tegen 2030 zullen de Europese luchtmachten naar verwachting een numeriek overwicht hebben op de Russische luchtmacht, hoewel deze superioriteit sterk afhankelijk blijft van Amerikaanse steun. Terwijl Europa een vloot opbouwt die de moderne Russische vliegtuigen overtreft, hangt een aanzienlijk deel van de operationele duurzaamheid ervan af van door de VS geleverde apparatuur, onderhoud en technologie.

Russische luchtmacht

Rusland beschikt momenteel over een gevechtsvloot van iets meer dan 1.000 vliegtuigen, maar slechts ongeveer 400 tot 450 daarvan zijn moderne varianten, zoals de Su-30, Su-34, Su-35S en Su-57. Volgens inlichtingenramingen zal deze moderne kern tegen eind 2025 bestaan uit ongeveer 125 Su-34’s, 140-145 Su-30’s, 135-140 Su-35S’en en 20 Su-57’s.

Deze cijfers houden echter geen rekening met vliegtuigen die buiten dienst zijn gesteld voor onderhoud of veroudering. Dat betekent dat het werkelijke aantal vliegtuigen dat Rusland tegelijkertijd kan inzetten waarschijnlijk lager ligt.

Productieproblemen

De industriële productie in Rusland heeft een plateau bereikt. Over verschillende fabrieken heen is de totale productie van nieuwe gevechtsvliegtuigen beperkt tot ongeveer 30 tot 35 eenheden per jaar. Hoewel Rusland tegen 2030 wellicht een totaal van 600 tot 650 moderne straaljagers zal bereiken, omvat dit slechts een klein aantal Su-57’s, waarvan de schaalbaarheid en effectiviteit nog niet bewezen zijn.

Bovendien kan Rusland verloren gegane bommenwerpers uit het Sovjettijdperk, zoals de Tu-95 of Tu-22M3, niet vervangen omdat de productielijnen daarvoor niet meer bestaan, wat leidt tot een geleidelijke afname van deze specifieke capaciteiten.

Europa’s groeiende voorsprong

Europa daarentegen breidt zijn moderne vloot uit. De huidige voorraad bedraagt meer dan 1.000 vliegtuigen, waaronder een mix van F-35’s, Rafales, Typhoons, Gripens en F-16’s. Tegen 2030 zullen de geplande aankopen het totaal naar verwachting op bijna 1.200 moderne straalvliegtuigen brengen, ruwweg het dubbele van de verwachte moderne Russische vloot.

Dit voordeel wordt versterkt door een superieure ondersteunende infrastructuur: Europa heeft ongeveer 15 AWACS-vliegtuigen in gebruik, tegenover minder dan 10 in Rusland, en beschikt over ongeveer 50 tankvliegtuigen, tegenover 20 in Rusland, wat de regionale mobiliteit aanzienlijk vergroot.

Amerikaanse connectie

Uiteindelijk is tussen de 30 procent en 50 procent van de Europese lucht- en ruimtevaartcapaciteit verbonden met de Verenigde Staten. Deze afhankelijkheid strekt zich uit van de F-35- en F-16-platforms tot de motoren in de Gripen en diverse munitie- en softwaresystemen.

Deze afhankelijkheid komt tot uiting in bredere inkooptrends: bij meer dan 60 procent van de recente Europese wapencontracten is Amerikaanse uitrusting betrokken.

Streven naar autonomie

Hoewel Europese landen prioriteit geven aan de snelle aanschaf van interoperabele Amerikaanse technologie, creëert dit een strategische kwetsbaarheid. Zoals te zien is in Oekraïne, kunnen politieke verschuivingen in Washington directe gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van onderdelen, updates en munitie.

Hoewel Europa dus op koers ligt om Rusland tegen 2030 in te halen wat betreft het aantal vliegtuigen, zal de werkelijke strategische autonomie ervan afhangen van de vraag of het in staat is om onafhankelijke toeleveringsketens te waarborgen voor de software, onderdelen en ruimtevaartdiensten die nodig zijn om die vliegtuigen in de lucht te houden. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!