Key takeaways

• Iran benut wereldwijd verspreide, gedecentraliseerde toeleveringsketens voor de productie van goedkope, dodelijke wapens.
• Goedkope kamikazedrones overweldigen dure luchtverdedigingssystemen door hun enorme aantal.
• China maakt die proliferatie mogelijk door cruciale onderdelen te leveren en inkoopnetwerken te verhullen.

De ontwikkeling van de Iraanse Shahed-drone betekent een paradigmaverschuiving in de moderne oorlogsvoering, gekenmerkt door de overgang van door de staat geleide industriële productie naar het gebruik van gefragmenteerde, wereldwijde toeleveringsketens.

Iran bouwt dodelijke drones met onderdelen uit de wereldmarkt

Terwijl traditionele militaire innovaties, zoals de AK-47, het product waren van gecentraliseerde nationale industrieën, is de Shahed het resultaat van een gedecentraliseerde inkoopstrategie. Dat schrijft Euronews.

Die aanpak stelt middelgrote mogendheden zoals Iran in staat om dodelijke, goedkope wapens te ontwikkelen door onderdelen in te kopen op diverse internationale markten, waarbij China fungeert als het belangrijkste knooppunt voor deze materialen.

Escalatie en dodelijkheid in Oekraïne

Recente escalaties in Oekraïne benadrukken de toenemende dodelijkheid van die systemen. In juli werd Kiev aangevallen door een nieuwe versie van de Shahed, uitgerust met turbostraalmotoren, waardoor de snelheid van de drone verdrievoudigde ten opzichte van modellen met propelleraandrijving.

De Oekraïense inlichtingendienst identificeert Chinese fabrieken als de bron van die motoren. Die ‘eenrichtings’-aanvalsdrones, die al vanaf 20.000 dollar (17.160 euro) te koop zijn, zijn ontworpen om luchtverdedigingssystemen te overweldigen door tegenstanders te dwingen dure onderscheppingsraketten te verspillen aan goedkope doelen.

Het ontstaan van Iraanse drones

De ontwikkeling van de Shahed kwam voort uit noodzaak. Na de revolutie van 1979 en de daaropvolgende Amerikaanse sancties was de Iraanse luchtmacht verlamd, wat ingenieurs ertoe aanzette om onbemande luchtvaartuigen (UAV’s) te onderzoeken.

Geïnspireerd door westerse ontwerpen – met name die van de Verenigde Staten, West-Duitsland en Israël – maakte Iran de overstap van onnauwkeurige verkenningsdrones naar precisie-‘kamikaze’-wapens.

Een cruciale hindernis was de motor. Iran verwierf aanvankelijk door Duitse tussenpersonen ontworpen Limbach-motoren via misleidende tussenpersonen. Uiteindelijk nam een Chinees bedrijf de Duitse fabrikant over, waardoor de toegang van Iran tot essentiële hardware verder werd gestroomlijnd.

De rol van China in de toeleveringsketen

De rol van China reikt verder dan directe verkoop. Uit onderzoek blijkt dat er een complex netwerk van dekmantelbedrijven bestaat, met name in Hongkong, dat wordt gebruikt om de bestemming te verbergen van in het Westen geproduceerde microchips en regelapparatuur van bedrijven als Texas Instruments en STMicroelectronics.

Hoewel die westerse bedrijven ontkennen dat ze dergelijke militaire toepassingen ondersteunen, worden hun onderdelen vaak via Chinese tussenhandelaren vervoerd voordat ze Teheran of Moskou bereiken. In de loop der tijd heeft Iran zijn afhankelijkheid van het Westen verminderd en Europese en Amerikaanse onderdelen vervangen door geavanceerdere Chinese alternatieven, waaronder geavanceerde navigatie-instrumenten en communicatiemodems.

Wereldwijde proliferatie en asymmetrische oorlogsvoering

De verspreiding van die technologie is inmiddels een wereldwijd fenomeen. Naast het conflict in Oekraïne zijn drones van het type Shahed door het Russische Afrika-korps ingezet in Mali en hebben ze aanzienlijke schade toegebracht aan Amerikaanse belangen in Bahrein.

Iran heeft die technologie ook geëxporteerd naar landen als Ethiopië, Syrië en Venezuela. Die verschuiving heeft zelfs invloed gehad op het Amerikaanse leger, dat nu zijn eigen betaalbare drone-alternatieven ontwikkelt om deze asymmetrische dreiging het hoofd te bieden.

Naarmate de productiecapaciteiten in China zich blijven ontwikkelen, voorspellen deskundigen dat deze goedkope, autonome moordmachines een permanent en alomtegenwoordig onderdeel van wereldwijde conflicten zullen worden.

(at)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!