Key takeaways

• De rijkste mensen ter wereld hebben meer dan 2,8 biljoen dollar (2,4 biljoen euro) op onbelaste offshorerekeningen staan, wat meer is dan het vermogen van de helft van de wereldbevolking.
• Ondanks inspanningen om de transparantie te vergroten, maken de superrijken gebruik van complexe financiële structuren om hun vermogen aan belasting te onttrekken.
• Een wereldwijd vermogensregister en versterkte belastingdiensten zijn cruciaal om belastingontduiking door ’s werelds rijkste individuen tegen te gaan.

De rijkste mensen ter wereld hebben biljoenen dollars weggestopt op onbelaste offshorerekeningen, een bedrag dat hoger ligt dan het gezamenlijke vermogen van de armste helft van de mensheid. Die schrijnende ongelijkheid wordt benadrukt in een nieuw rapport van Oxfam, waaruit blijkt dat de top 0,1 procent ongeveer 2,84 biljoen dollar (2,45 biljoen euro) aan onbelaste offshorefondsen bezit, wat meer is dan het totale vermogen van de onderste 4,1 miljard mensen op aarde.

Offshore belastingontduiking blijft bestaan

Die praktijk blijft bestaan ondanks wereldwijde inspanningen om de transparantie en verantwoordingsplicht te vergroten na het uitlekken van de Panama Papers tien jaar geleden. De analyse van Oxfam wijst op een systeem waarin de superrijken gebruikmaken van complexe internationale financiële structuren om hun immense fortuinen te beschermen tegen publieke controle en belastingheffing. Christian Hallum, hoofd belastingen bij Oxfam, beschrijft dat niet louter als slimme boekhouding, maar als een symptoom van “macht en straffeloosheid”, waarbij hij benadrukt dat die individuen zich geavanceerde vermogensbeheerstrategieën kunnen veroorloven die zijn ontworpen om belastingen te ontwijken.

Het totale bedrag aan privévermogen dat op offshore-rekeningen staat, wordt geschat op 3,55 biljoen dollar (3,1 biljoen euro), bijna gelijk aan de gehele Britse economie en meer dan het dubbele van het gezamenlijke bbp van de 44 minst ontwikkelde landen ter wereld. Hoewel een aanzienlijk deel van dit vermogen onbelast is, is de concentratie binnen de top 0,1 procent alarmerend. Zij beheersen ongeveer 80 procent van alle onbelaste offshorefondsen.

Vermogensbelasting als mogelijke oplossing

Hallum erkent dat een vermogensbelasting op zichzelf het probleem van offshore belastingontduiking niet volledig zou oplossen. Hij stelt echter dat het een cruciale stap is om extreme ongelijkheid aan te pakken en verloren inkomsten terug te winnen voor essentiële openbare diensten en mondiale ontwikkelingsinitiatieven.

De strijd tegen belastingontduiking staat voor talrijke uitdagingen, waaronder de ongelijke implementatie van internationale overeenkomsten inzake informatie-uitwisseling. Het systeem voor automatische informatie-uitwisseling (AEOI) is weliswaar door veel landen aangenomen, maar sluit sommige ontwikkelingslanden uit vanwege de complexe technische en financiële vereisten die nodig zijn om het effectief te implementeren.

De hiaten in internationale samenwerking aanpakken

Door die ongelijkheid hebben veel ontwikkelingslanden geen toegang tot cruciale gegevens over de offshorebezittingen van hun burgers, wat hun inspanningen om verloren belastinginkomsten terug te vorderen belemmert. Om die uitdagingen aan te pakken, wordt er gewerkt aan een nieuw VN-kaderverdrag inzake internationale fiscale samenwerking, dat streeft naar een inclusiever systeem dan het huidige, door de OESO geleide kader.

Hoewel Oxfam pleit voor een vermogensbelasting en meer financiële transparantie, benadrukt de organisatie ook de noodzaak van een wereldwijd vermogensregister om de uiteindelijke begunstigden in verschillende rechtsgebieden te traceren, en van het openstellen van openbare registers om lege vennootschappen en trusts aan het licht te brengen die vaak worden gebruikt om vermogen te verbergen. Deze maatregelen, in combinatie met versterkte belastingdiensten, worden gezien als essentiële stappen om belastingontduiking structureel moeilijker te maken en ervoor te zorgen dat de superrijken hun eerlijke deel bijdragen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!