Key takeaways

• Belgische kmo’s tonen een sterke basisdigitalisering met wijdverspreide mogelijkheden voor cloud computing en telewerken.
• Geavanceerde technologieën zoals AI en robotica zijn minder wijdverspreid, maar het gebruik ervan neemt gestaag toe, waardoor België een van de koplopers binnen de EU is.
• Het overwinnen van obstakels zoals beperkte middelen, technische complexiteit en bezorgdheid over gegevensbescherming blijft cruciaal voor verdere digitale transformatie bij Belgische kmo’s.

Belgische kmo’s zijn goed gepositioneerd in het Europese digitale landschap: de meerderheid heeft digitale basistools geïntegreerd in hun dagelijkse activiteiten. Het gebruik van meer geavanceerde technologieën, zoals cloud computing, gegevensanalyse en artificiële intelligentie, wordt echter sterk beïnvloed door de grootte van het bedrijf.

Investeringsdrempels

Hoewel Belgische kmo’s technologisch beduidend beter presteren dan de meeste van hun tegenhangers in de EU, blijven er hindernissen bestaan. Beperkte menselijke en technische middelen, in combinatie met investeringskosten, weerhouden kleine bedrijven er vaak van om de digitale transformatie volledig te omarmen.

Volgens recente gegevens van de FOD Economie beschikt de overgrote meerderheid van de Belgische kmo’s nu over een digitale basisinfrastructuur. Bijna alle bedrijven met meer dan 10 werknemers en meer dan 95 procent van de micro-ondernemingen (2-9 werknemers) gebruiken computers met internetverbinding voor zakelijke doeleinden. Snelle internetverbindingen, zowel vast als mobiel, zijn de norm geworden in middelgrote bedrijven.

Cloudtechnologie bij middelgrote bedrijven

Deze basisdigitalisering wordt weerspiegeld in het wijdverspreide gebruik van cloud computing en telewerken. Twee derde van de middelgrote bedrijven gebruikt cloud computing voornamelijk voor bestandsopslag, e-mailbeheer en databasehosting. Daarnaast biedt meer dan 90 procent van de bedrijven met meer dan 10 werknemers digitale hulpmiddelen voor toegang op afstand.

Hoewel het gebruik van geavanceerde digitale oplossingen nog beperkt is, doen Belgische kmo’s het op dit vlak beter dan veel van hun Europese tegenhangers. Gegevensanalyse wint aan terrein, maar blijft vooral populair bij grotere bedrijven: 65 procent van de middelgrote kmo’s past het toe, tegenover slechts 20 procent van de micro-ondernemingen. De toepassingen zijn uiteenlopend, van het analyseren van klantgedrag tot het benutten van data afkomstig van sensoren en slimme apparaten.

Beperkte verspreiding geavanceerde technologieën

Technologieën zoals 3D-printen, robotica en artificiële intelligentie zijn minder wijdverspreid, vooral bij kleinere structuren. Slechts 17,8 procent van de middelgrote kmo’s zegt robots te gebruiken, een cijfer dat daalt tot 2,3 procent bij micro-ondernemingen. Artificiële intelligentie was in 2024 aanwezig in 16,4 procent van de kmo’s, wat een significante stijging betekent, maar nog steeds wijst op een bescheiden adaptatie.

Ondanks het groeipotentieel van geavanceerde technologieën, lopen Belgische kmo’s regelmatig achter op de meeste EU-landen wat het gebruik ervan betreft. België staat op de vierde plaats in de EU voor het gebruik van AI door kleine bedrijven en op de derde plaats voor middelgrote bedrijven. Bedrijven gebruiken AI voornamelijk voor boekhoudkundig beheer, interne processen en, meer recent, bedrijfsfuncties.

Barrières voor digitalisering overwinnen

Belemmeringen voor digitalisering zijn onder andere een tekort aan geschoold personeel, onvoldoende interne IT-resources en de technische complexiteit van bepaalde technologieën. Het gebruik van AI leidt tot zorgen over gegevensbescherming en juridische onzekerheden. Daarnaast vormen systeemcompatibiliteit en initiële investeringskosten nog andere problemen.

De FOD Economie is zich bewust van deze obstakels en benadrukt de immense mogelijkheden die digitalisering biedt aan Belgische kmo’s, in het bijzonder de noodzaak om te voorkomen dat kleine bedrijven achterop raken door beperkte middelen en technische obstakels. Initiatieven zoals gemoderniseerde e-commerce toolkits en wettelijke sandboxen voor AI hebben als doel deze belemmeringen uit de weg te ruimen, zodat micro-ondernemingen ten volle kunnen profiteren van de digitale golf.

Lopende inspanningen voor een digitale toekomst

De ministers van Economie en Onafhankelijkheid benadrukken dat digitalisering cruciaal is om het concurrentievermogen van België te behouden en te versterken. Hoewel Belgische bedrijven uitblinken in het integreren van geavanceerde technologieën in vergelijking met hun Europese collega’s, zijn er voortdurende inspanningen nodig om de digitale adaptatie bij kmo’s verder aan te moedigen. Dit omvat investeren in digitale vaardigheden, moderniseren van infrastructuur en aanmoedigen van innovatie. Door uitdagingen om te zetten in hefbomen voor groei, kan België ervoor zorgen dat zijn economie performant, open en aantrekkelijk blijft in een snel veranderende wereld. (uv)