Key takeaways

• De torenhoge onroerendgoedbelasting jaagt bedrijven uit Brussel weg.
• Vlaanderen en Wallonië profiteren van die uittocht van bedrijven.
• Lokale belastingverhogingen brengen de economische vitaliteit van de stad op lange termijn in gevaar.

Steeds meer bedrijven verhuizen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest naar Vlaanderen en Wallonië, grotendeels als gevolg van de stijgende lokale onroerendgoedbelasting. Uit gegevens van Statbel blijkt een opvallende verschuiving. Vorig jaar verhuisden 1.687 btw-geregistreerde entiteiten naar Vlaanderen – 424 meer dan het aantal bedrijven dat erbij kwam. Een soortgelijk patroon is zichtbaar in Wallonië, waar een netto-toename van 463 bedrijven was die de hoofdstad ontvluchtten. Hoewel deze beweging al eerder bestond, is de kloof tussen het aantal bedrijven dat erbij komt en het aantal dat vertrekt na de pandemie groter geworden.

Kabinet-Hublet nuanceert cijfers over bedrijfsvertrekken

Het kabinet van de Brusselse minister van Economie, Laurent Hublet (Les Engagés), suggereert aan The Brussels Times dat die statistieken genuanceerd moeten worden geïnterpreteerd.

Zijn kabinet wijst op een stijging van het aantal nieuwe start-ups en hogere inkomsten binnen de industriële en dienstensector als tekenen van een gezonde economie. Zij stellen dat de migratiegegevens niet duiden op een ineenstorting van het ondernemerschap, maar veeleer op de noodzaak om specifieke hindernissen weg te nemen die bedrijven ertoe aanzetten te vertrekken.

Aanleiding voor uittocht

Thierry Geerts van de bedrijfsorganisatie Beci wijst echter op de sterk stijgende gemeentelijke onroerendgoedbelasting als een belangrijke katalysator voor deze uittocht, schrijft The Brussels Times.

Hij legt uit dat bedrijven zelden uitsluitend door belastingverhogingen verhuizen. In plaats daarvan worden die kosten een doorslaggevende factor wanneer een bedrijf een natuurlijk overgangsmoment bereikt, zoals het aflopen van een huurovereenkomst of de behoefte aan meer ruimte. Geerts omschrijft de huidige belastingsituatie als een “explosie” in plaats van een geleidelijke stijging.

Forse stijging van de kosten

De financiële last voor bedrijven vloeit voort uit een combinatie van gemeentelijke kantoorruimtebelasting, gemeentelijke onroerendgoedbelastingtoeslagen en regionale heffingen op niet-residentiële vloeroppervlakte.

De omvang van de stijgingen is schrijnend. Zo is de kantoorruimtebelasting in Brussel-Stad gestegen van 9,58 euro per vierkante meter in 2021 tot 24 euro in 2025, wat neerkomt op een stijging van 151 procent. Ook in andere gemeenten, zoals Anderlecht, zijn aanzienlijke stijgingen waargenomen.

Bovendien hebben verschillende gemeenten de opcentiemen op de onroerende voorheffing met gemiddeld 20 procent verhoogd. Dat percentage ligt hoger dan bij vergelijkbare stijgingen in Wallonië en Vlaanderen.

Fiscale paradox

Die fiscale druk is deels te wijten aan het feit dat Brusselse gemeenten de afnemende overheidsfinanciering trachten te vervangen door lokale belastinginkomsten. Dit leidt tot een paradox waarbij lokale inspanningen om inkomsten te genereren het doel van de regionale overheid – economisch concurrentievermogen – ondermijnen.

Ondanks initiatieven zoals de plannen ‘Oxygen Brussels’ en ‘All.In’, die bedoeld zijn om kmo’s te ondersteunen en de economie nieuw leven in te blazen, maakt de geografische nabijheid van Vlaanderen het voor bedrijven gemakkelijk om net over de grens te verhuizen.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!