Key takeaways
- De Amerikaanse luchtmacht zoekt 65 iridiumkatalysatoren voor de noodstroomvoorziening van de F-16.
- Bij motorstoringen zijn cruciale vluchtbesturingssystemen afhankelijk van deze onderdelen.
- Het huidige systeem wordt aangedreven door giftige hydrazinebrandstof, ondanks de aanhoudende veiligheidsrisico’s.
De Amerikaanse luchtmacht heeft een aanvraag uitgeschreven voor 65 iridiumkatalysatoren die zijn ontworpen voor de F-16 Fighting Falcon. Dit specifieke onderdeel is van cruciaal belang voor het noodstroomsysteem van het vliegtuig, waardoor het bij een motorstoring op hydrazine kan blijven vliegen.
Aanbesteding
De aanbestedingsaankondiging, geplaatst door het F-16-ondersteuningsbureau op de Hill Air Force Base in Utah, geeft aan dat men van plan is een contract met één leverancier af te sluiten. Het leger nodigt momenteel andere bedrijven uit om zich aan te melden. De bedoeling is om te bepalen of het contract via een openbare aanbesteding kan worden gegund of exclusief voor kleine bedrijven kan worden gereserveerd.
Aangezien de overheid niet beschikt over de technische specificaties of bouwtekeningen voor de katalysator, moet elke potentiële nieuwe leverancier aantonen dat hij in staat is het onderdeel zelfstandig te vervaardigen. Hoewel de huidige leverancier en de totale kosten nog niet bekend zijn gemaakt, verwacht de luchtmacht dat het contract uiterlijk in maart 2027 is afgerond en dat de apparatuur eind september van dat jaar wordt geleverd.
Noodstroomvoorziening
Deze katalysatoren zijn essentieel voor de noodstroomvoorziening (EPU), die de hydraulische en elektrische functies in stand houdt wanneer de primaire systemen uitvallen. Aangezien de F-16 gebruikmaakt van een fly-by-wire-systeem, is elektrische stroom onmisbaar voor de piloot om het vliegtuig te besturen. De EPU maakt doorgaans gebruik van hete lucht uit de motor, maar als die niet beschikbaar is, schakelt hij over op H-70. Day is een mengsel van water en hydrazine.
Wanneer deze brandstof in contact komt met de met iridium gecoate aluminiumoxidekorrels van de katalysator, ontleedt deze onmiddellijk in heet gas om de turbine aan te drijven zonder dat er een ontsteker nodig is. Dit systeem levert ongeveer 17 minuten stroom, waardoor piloten de tijd hebben om de motor opnieuw te starten, het vliegtuig te landen of zich uit het vliegtuig te katapulteren.
Toxiciteit
Ondanks het nut ervan brengt het gebruik van hydrazine aanzienlijke veiligheidsrisico’s met zich mee vanwege de giftigheid en kankerverwekkende eigenschappen. Dit gevaar komt duidelijk naar voren tijdens onderhoudswerkzaamheden en na ongevallen. Zo zijn er na een crash in Michigan afgelopen september meer dan 30 mensen behandeld met een besmetting.
Een soortgelijke schrikmoment deed zich in augustus 2024 voor op de Luke Air Force Base, waar 13 personeelsleden uit voorzorg in het ziekenhuis werden opgenomen na een vermoedelijke activering van de EPU.
Zoektocht naar alternatieven
Om deze gevaren te beperken, hebben de luchtmacht en NASA meer dan tien jaar onderzoek gedaan naar alternatieven. Zo zijn er onder meer ‘groene’ stuwstoffen getest die werken met iridiumkatalysatoren en zijn er reacties onderzocht die door microgolven worden geïnitieerd. Daarnaast suggereert een octrooi uit 2022 de mogelijkheid om de op chemicaliën gebaseerde EPU te vervangen door batterijtechnologie.
Toekomst van de F-16-vloot
Desondanks blijft de F-16 een hoeksteen van militaire operaties. Het vliegtuig wordt nog steeds ingezet in regio’s zoals de Golf, en de luchtmacht zoekt momenteel naar upgrades voor haar missiecomputers. Bovendien stelt Lockheed Martin een F-16G-versie voor om ervoor te zorgen dat de vloot in de nabije toekomst inzetbaar blijft. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

