Key takeaways
- De spilindex wordt volgens de huidige prognoses in november opnieuw overschreden, met gevolgen voor verschillende inkomens.
- Sociale uitkeringen en ambtenarenlonen zouden in februari 2027 stijgen, terwijl de impact voor werknemers in de privésector afhangt van de sectorale indexeringsregels.
- De centenindex en de verschillen tussen sectoren bepalen mee hoeveel je er uiteindelijk bij krijgt.
De spilindex wordt volgens de nieuwste prognoses van het Federaal Planbureau in november 2026 opnieuw overschreden. Dat kan gevolgen hebben voor de hoogte van pensioenen, sociale uitkeringen en ambtenarenlonen, maar ook voor bepaalde lonen in de privésector. De timing en de omvang van de verhoging verschillen naargelang het statuut en de sector. Wat betekent dat concreet voor je portefeuille?
Spilindex wordt in november overschreden
Het Federaal Planbureau verwacht dat de volgende overschrijding van de spilindex in november 2026 plaatsvindt. Dat blijkt uit de inflatievooruitzichten die op 6 oktober werden gepubliceerd. De verwachte overschrijding betreft de spilindex van 102,29, uitgedrukt op basisjaar 2025.
De spilindex is een drempel die bepaalt wanneer bepaalde lonen en sociale uitkeringen worden aangepast aan de stijgende levensduurte. Zodra de afgevlakte gezondheidsindex, het gemiddelde van de gezondheidsindex over de laatste vier maanden, de spilindex overschrijdt, worden de betrokken bedragen volgens de geldende regels geïndexeerd.
De laatste overschrijding vond plaats in juni 2026. Daardoor werden de sociale uitkeringen en de wedden van het overheidspersoneel in september aangepast. Volgens de huidige prognose volgt in november een nieuwe overschrijding. De daaropvolgende wordt in april 2027 verwacht.
Het gaat wel om voorspellingen. Het Planbureau publiceert maandelijks nieuwe inflatievooruitzichten, waardoor de verwachte timing nog kan veranderen.
Sociale uitkeringen en ambtenarenlonen zouden in februari 2027 stijgen
Voor mensen met een sociale uitkering en voor overheidspersoneel is vooral de timing van belang. Bij een overschrijding van de spilindex in november 2026 zouden de sociale uitkeringen en de overheidswedden volgens de huidige prognoses in februari 2027 met 2 procent worden geïndexeerd. Ook pensioenen worden drie maanden na een overschrijding van de spilindex geïndexeerd. Bij een overschrijding in november 2026 zou de verhoging dus eveneens in februari 2027 volgen.
Hoe sterk een inkomen uiteindelijk stijgt, hangt ook af van de geldende indexeringsregels. Volgens de huidige vooruitzichten wordt de centenindex bij bepaalde indexeringen toegepast, waaronder die in PC 200 in januari 2027 en in de chemiesector in november 2026. De precieze impact hangt af van het type inkomen en de toepasselijke sectorale regels.
Bij de vorige overschrijding in juni 2026 werd de centenindex toegepast. Daardoor werd de indexering van 2 procent beperkt tot de schijf tot 2.000 euro bruto per maand voor sociale uitkeringen en tot 4.000 euro bruto per maand voor de wedden van het overheidspersoneel.
Niet elk loon stijgt op hetzelfde moment
Voor werknemers in de privésector ligt het verhaal ingewikkelder. De overschrijding van de spilindex betekent namelijk niet dat alle lonen automatisch op hetzelfde moment met 2 procent stijgen.
De regels verschillen per paritair comité. Sommige sectoren passen jaarlijks een indexering toe op een vast tijdstip, met een percentage dat afhangt van de indexontwikkeling. Andere sectoren indexeren op verschillende momenten, maar hanteren een vast percentage.
Een voorbeeld is het paritair comité 200, waaronder veel bedienden vallen. In die sector worden de lonen eenmaal per jaar, in januari, geïndexeerd. De indexering is dus niet rechtstreeks gekoppeld aan het moment waarop de spilindex wordt overschreden. In januari 2026 stegen de lonen in PC 200 met 2,21 procent. Voor januari 2027 bedraagt de huidige indexprognose 4,32 procent. Ook daar wordt de centenindex toegepast.
In de chemiesector, die onder PC 116 voor arbeiders en PC 207 voor bedienden valt, werden de lonen in mei 2026 met 2 procent geïndexeerd. Een volgende indexering wordt in november 2026 verwacht, eveneens met toepassing van de centenindex.
Voor werkgevers en werknemers is het daarom belangrijk om na te gaan welke afspraken binnen het eigen paritair comité gelden. De overschrijding van de spilindex alleen volstaat niet om het precieze moment of het bedrag van een loonstijging te bepalen.
Ook de non-profitsector wordt geraakt
In de non-profitsector, waaronder rusthuizen en kinderkribben, volgen de lonen in grote meerderheid het mechanisme van automatische indexering. De aanpassing gebeurt daar doorgaans in de eerste of tweede maand na de overschrijding, afhankelijk van de sectorale afspraken.
Bij een overschrijding in november 2026 kan dat dus leiden tot een loonindexering in december 2026 of januari 2027. Voor andere sectoren gelden andere tijdschema’s.
Ook het gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen en bepaalde andere bedragen, zoals de werkbonus en het flexiloon in de horeca, kunnen door een indexaanpassing veranderen.
Inflatie blijft hoog in de vooruitzichten
De verwachte overschrijding komt er tegen de achtergrond van een aanhoudende inflatie. Volgens de inflatievooruitzichten van het Federaal Planbureau bedraagt de gemiddelde inflatie in België 3,7 procent voor zowel 2026 als 2027. In 2025 bedroeg die nog 2,47 procent, tegenover 3,14 procent in 2024.
De gezondheidsindex, die onder meer als basis dient voor de indexering van lonen, sociale uitkeringen en huurprijzen, zou gemiddeld met 3,3 procent stijgen in 2026 en met 3,8 procent in 2027.
De vooruitzichten houden rekening met de verwachte energieprijzen en wisselkoersen. Op basis van de termijnmarktnoteringen van 28 september 2026 rekent het Planbureau voor 2026 op een gemiddelde olieprijs van 96 dollar per vat en een aardgasprijs van 52 euro per megawattuur. Voor 2027 worden gemiddelden van respectievelijk 86 dollar en 58 euro verwacht.
De ontwikkeling van de energieprijzen speelt mee in de inflatievooruitzichten en kan bijgevolg ook de verwachtingen rond toekomstige indexeringen beïnvloeden.
Volgende prognose verschijnt op 3 november
De verwachte overschrijding in november is dus nog geen definitieve vaststelling. Het Federaal Planbureau publiceert op 3 november nieuwe prognoses. Die zullen duidelijker maken of de timing overeind blijft.
Voor wie met een pensioen, uitkering of loon rekening houdt in het huishoudbudget, is vooral het onderscheid tussen de verschillende indexeringssystemen belangrijk. Sociale uitkeringen en ambtenarenwedden zouden in februari 2027 stijgen, terwijl werknemers in de privésector afhankelijk blijven van de afspraken in hun sector.
Wie wil weten wanneer en hoeveel zijn inkomen precies verandert, doet er daarom goed aan de toepasselijke indexeringsregels te controleren. De spilindex is een belangrijke graadmeter, maar bepaalt niet voor iedereen dezelfde verhoging op hetzelfde moment.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
