Key takeaways

• Tony Blair dringt er bij het Verenigd Koninkrijk op aan om te onderhandelen over een terugkeer naar een gemoderniseerde Europese Unie.
• Economische gegevens wijzen erop dat de huidige regelingen na de Brexit de productiviteit op lange termijn met 4 procent doen dalen.
• Een toekomstige hertoetreding vereist ingrijpende structurele hervormingen binnen de EU en een referendum.

Tony Blair heeft premier Andy Burnham aangespoord om de komende strategische tienjarenplanning van de regering te richten op het doel om terug te keren naar een geherstructureerde Europese Unie. In een door het Tony Blair Institute (TBI) gepubliceerd document getiteld Beyond Leave and Remain stelt de voormalige premier voor dat het Verenigd Koninkrijk formeel zijn bereidheid zou moeten uitspreken om te onderhandelen over een terugkeer naar de Unie. Dat kan wel enkel als de voorwaarden gunstig zijn en de EU een ingrijpende modernisering ondergaat.

Visie voor een hervormd Europa

Blair stelt dat het politieke landschap van 2026 fundamenteel verschilt van dat van 2016, waardoor een nieuwe kijk op de bilaterale betrekkingen noodzakelijk is. Hij voorziet een hervormd Europa dat bestaat uit soevereine natiestaten die gezamenlijk kunnen optreden als een mondiale supermacht.

Het TBI-voorstel suggereert dat het Verenigd Koninkrijk bereid moet zijn om begrotingsbijdragen en het beginsel van vrij verkeer te aanvaarden, mits de voorwaarden passend zijn, en beveelt de Labourpartij aan om eerdere beperkingen met betrekking tot de douane-unie en de interne markt los te laten.

Aanpakken van structurele tekortkomingen van de EU

Het rapport benadrukt dat de EU zich momenteel op een kritiek punt bevindt en wordt geconfronteerd met uitdagingen als gevolg van rivaliteit tussen grootmachten en interne ontevredenheid. Het erkent dat de Brexit-stemming van 2016 werd ingegeven door legitieme zorgen over immigratie, democratische tekortkomingen en de mislukkingen van de globalisering – kwesties die nu tot uiting komen in de opkomst van populistische bewegingen over het hele continent.

Volgens het document heeft de EU te lijden gehad onder buitensporige bureaucratie, een ineffectief asielstelsel en een kloof tussen economische integratie en politieke draagvlak.

Economische noodzaak

Vanuit economisch oogpunt verwijst het document naar gegevens van het OBR die suggereren dat de huidige regeling na de Brexit de productiviteit op lange termijn met ongeveer 4 procent zou kunnen verminderen. Het verwerpt een voorzichtige, stapsgewijze aanpak van de afstemming en benadrukt dat zowel het VK als de EU onderling afhankelijk zijn.

Om dit te vergemakkelijken, wijst het document op het concurrentievermogenrapport van Mario Draghi als een mogelijke blauwdruk voor hervormingen, waarbij specifiek wordt gewezen op de noodzaak van verbeterde defensiecapaciteiten, beter immigratiebeheer en omvangrijke nieuwe investeringen.

Samenwerkingen

In de tussentijd stelt het voorstel voor om samen te werken op het gebied van kunstmatige intelligentie, energieprojecten in de Noordzee en het SAFE-initiatief voor defensieleningen. Het pleit ook voor een permanent secretariaat voor de Europese Politieke Gemeenschap om de samenwerking te beheren zonder de supranationale bevoegdheden uit te breiden.

Politieke tegenreacties

Dit initiatief komt op het moment dat premier Burnham zijn langetermijnplan voor de regering voorbereidt. Hoewel Burnham persoonlijk de wens heeft uitgesproken om het VK tijdens zijn leven terug te zien keren naar de EU, heeft hij vermeden zich vast te leggen op een specifiek tijdschema of een toekomstige verkiezingsbelofte uit te sluiten. Onlangs heeft hij tijdens bijeenkomsten met EU-leiders zijn bezorgdheid geuit over de „Made in Europe“-aanbestedingsregels die Britse bedrijven zouden kunnen schaden.

Het voorstel heeft tot politieke tegenreacties geleid. Conservatieve parlementsleden bestempelen het voorstel als verraad aan de kiezers en Reform UK beweert dat de regering de Brexit heimelijk ongedaan maakt. Ondertussen heeft Tone Langengen van het TBI verduidelijkt dat het instituut niet pleit voor hertoetreding tot de EU in haar huidige vorm, noch een terugkeer zonder een volksstemming voorstelt. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!