Key takeaways

• Een Frans rapport toont aan dat stealthvliegtuigen Rafale-gevechtsvliegtuigen achterhaald maken in intensieve gevechtssituaties.
• Beperkingen in fysieke afmetingen beperken de effectiviteit van Europese radar tegen geavanceerde doelen.
• Aanhoudende vertragingen in de ontwikkeling hebben geleid tot een steeds grotere technologische kloof met wereldwijde concurrenten.

Een recente Franse analyse suggereert dat de Rafale, een lichtgewicht gevechtsvliegtuig van de vierde generatie, steeds meer achterhaald raakt in een gevechtslandschap dat wordt gedomineerd door vliegtuigen van de vijfde generatie.

Gevechten tegen stealthvliegtuigen

Het rapport, getiteld ‘The Future of Air Superiority: Mastering the Sky in High-Intensity Warfare‘, levert scherpe kritiek op de beperkingen die inherent zijn aan de huidige Europese luchtvaarttechnologie.

Het merkt op dat stealth weliswaar geen garantie is voor een totale overwinning, maar wel een cruciaal voordeel biedt in conflicten met hoge inzet. Uit feedback van Franse piloten die deelnemen aan gezamenlijke manoeuvres blijkt dat het winnen van een gevecht tegen stealthvliegtuigen momenteel onmogelijk is, gezien de huidige sensormogelijkheden van de Rafale.

Beperkingen van de radar

Deze kwetsbaarheid blijft bestaan ondanks het feit dat de Rafale al in een vroeg stadium gebruikmaakte van phased array- en active electronically scanned array-radars. Een fundamentele tekortkoming ligt in de compacte afmetingen van het vliegtuig, die de omvang van de radarsystemen beperken.

Daarentegen maken de Amerikaanse F-15EX en de Chinese J-16 gebruik van radars die aanzienlijk groter en krachtiger zijn, waardoor ze veel effectiever zijn in het opsporen van stealth-doelen. Bijgevolg worden Europese straaljagers gehinderd door zowel een generatiekloof in het ontwerp als de fysieke beperkingen van hun lichtgewicht romp.

Vertragingen

Het ontwikkelingstraject van de Rafale werd geteisterd door vertragingen. Hoewel het toestel al in 1983 werd bedacht, kwam het pas in 2001 in dienst. Tegen de tijd dat het zijn eerste vlucht maakte, waren de VS en de Sovjet-Unie al overgestapt op de ontwikkeling van de vijfde generatie.

Zo vlogen Amerikaanse technologiedemonstratiemodellen zoals de YF-22 en YF-23 kort na het prototype van de Rafale, terwijl de Sovjetvooruitgang pas werd gestopt door de ineenstorting van de USSR.

Groeiende technologische kloof

De prestatiekloof zal naar verwachting groter worden naarmate de F-35 Block 4 en de Chinese J-20A op grotere schaal worden ingezet. Zelfs de Russische Su-57 beschikt, ondanks dat deze minder geavanceerd is dan zijn Amerikaanse of Chinese tegenhangers, over een groter groeipotentieel dan welk Europees gevechtsvliegtuig dan ook. Dit technologische tekort heeft het commerciële succes van de Rafale geschaad, aangezien het bij exportaanbestedingen consequent het onderspit heeft gedolven tegen de F-35.

Opvolger

Recente gevechtsgegevens onderstrepen deze tekortkomingen eveneens: uit rapporten blijkt dat Rafales van de Indiase luchtmacht in mei 2025 verliezen leden tegen door China geproduceerde J-10C-gevechtsvliegtuigen die door Pakistan werden ingezet. Terwijl China tegen het begin van de jaren 2030 op weg is naar gevechtsvliegtuigen van de zesde generatie – mogelijk een decennium eerder dan de VS – zal Frankrijk tot eind jaren 2030 afhankelijk blijven van de Rafale.

Er zijn weinig aanwijzingen dat Europese programma’s in de nabije toekomst een vliegtuig zullen opleveren dat zich kan meten met de F-35 Block 4 of de J-20A, laat staan een platform van de zesde generatie. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!