Key takeaways

• Rusland bereidt zich voor op het testen van de door kernenergie aangedreven Burevestnik-kruisraket in de buurt van Novaja Zemlja.
• Satellietbeelden bevestigen een concentratie van gespecialiseerde telemetrievliegtuigen en ondersteuningsschepen.
• Deze “vliegende Tsjernobyl” heeft een vrijwel onbeperkt bereik, maar brengt extreme stralingsrisico’s met zich mee.

Recente pieken in Russische marine- en luchtmachtbewegingen nabij de Novaya Zemlya-archipel hebben deskundigen doen vermoeden dat een nieuwe test van de 9M730 Burevestnik-raket op handen is. Deze door kernenergie aangedreven kruisraket, door de NAVO aangeduid als de SSC-X-9 Skyfall, is ontworpen voor intercontinentale aanvallen.

Door het kernaandrijfsysteem en de daaruit voortvloeiende dreiging van radioactieve neerslag hebben westerse waarnemers het wapen de “Vliegende Tsjernobyl” genoemd.

Aanwijzingen voor een aanstaande lancering

Het bewijs voor een aanstaande lancering is voornamelijk gebaseerd op recente satellietbeelden en waarnemingen van vliegtuigen. Op de luchtmachtbasis Rogachevo hebben waarnemers een A-50U-vroegtijdige-waarschuwingsvliegtuig en verschillende transportvliegtuigen en helikopters gesignaleerd.

Opvallend was dat ook twee Il-976 SKIP-vliegtuigen – gespecialiseerde toestellen die worden gebruikt voor het volgen van telemetrie en het monitoren van raketbanen – werden geïdentificeerd. Daarnaast zijn civiele schepen die eerder raketproeven hebben ondersteund, gesignaleerd terwijl ze zich in de Kara- en Barentszzee in de buurt van het testgebied Pankovo opstelden.

Novaja Zemlja

De keuze van de locatie is veelzeggend, aangezien Novaja Zemlja van 1955 tot 1990 dienst deed als het belangrijkste Sovjet-testterrein voor kernproeven. Deze locatie stond bekend als de plek waar in 1961 de Tsar Bomba tot ontploffing werd gebracht, de krachtigste kernontploffing die ooit is geregistreerd.

Volgens de Noorse militaire expert Tord Are Iversen weerspiegelt de huidige opbouw van middelen de patronen die voorafgaand aan eerdere lanceringen van de Burevestnik werden waargenomen, wat suggereert dat de benodigde infrastructuur voor een test op ware grootte nu operationeel is.

Veel mislukte tests

De Burevestnik is ontworpen om traditionele verdedigingssystemen te omzeilen door gebruik te maken van een kleine kernreactor, die hem in theorie een bijna oneindig bereik en de mogelijkheid tot onvoorspelbare vliegroutes verschaft.

Hoewel Rusland succes heeft gemeld bij recente tests – waaronder een gemelde vlucht van 14.000 kilometer die 15 uur duurde in 2025 – wordt de geschiedenis van het wapen ontsierd door talrijke mislukkingen. Van de ongeveer 14 lanceringen worden er slechts twee algemeen als succesvol beschouwd.

Strategisch nut en risico’s

Ondanks de beweringen van Moskou dat de raket een “onoverwinnelijk” strategisch middel is, blijven militaire analisten sceptisch. Omdat de Burevestnik met subsonische snelheden vliegt, is hij mogelijk kwetsbaar voor onderschepping zodra hij wordt gedetecteerd. Bovendien vormen de stralingsgevaren die verband houden met het voortstuwingssysteem ernstige technische risico’s. Hoewel de raket een unieke uitdaging vormt voor luchtverdedigingsnetwerken, wordt de praktische bruikbaarheid ervan in twijfel getrokken gezien het bestaande Russische arsenaal aan ballistische hogesnelheidsraketten. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!