Key takeaways
- Rusland voerde in oktober een succesvolle test uit met de raket Burevestnik, die wordt aangedreven door kernenergie.
- Onderzoekers wijzer erop dat zo’n systeem in theorie handig is, maar wel zeer gevaarlijk blijft door radioactieve uitlaatgassen.
- Hoge kosten en een lage strategische waarde maken het wapen tot een praktisch fiasco.
Een raketlancering vanaf een Russisch eiland boven de poolcirkel afgelopen oktober bracht het bestaan aan het licht van een wapen dat bekendstaat als Burevestnik, of „Skyfall“ volgens de NAVO. Deze raket, die enkele uren lang loopingmanoeuvres uitvoerde, wordt aangedreven door een miniatuurnucleaire reactor.
Duur en gevaarlijk
Nieuw onderzoek van twee MIT-wetenschappers – via NPR – suggereert dat deze gebeurtenis mogelijk de eerste succesvolle vlucht van een nucleair aangedreven raket vertegenwoordigt, wat een gevaarlijke escalatie in de moderne wapenwedloop markeert.
Jake Hecla en R. Scott Kemp, de onderzoekers achter de analyse, stellen dat het systeem zowel exorbitant duur als gevaarlijk is. Hun simulaties wijzen erop dat de reactor tijdens de vlucht waarschijnlijk straling uitzendt, wat een ernstig gezondheidsrisico vormt voor iedereen in de omgeving van de testlocatie.
Nucleaire luchtvaart
Het concept van nucleaire luchtvaart dateert uit de jaren vijftig, toen zowel de Verenigde Staten als de Sovjet-Unie de mogelijkheid van een vrijwel onbeperkt vliegbereik onderzochten. Dergelijke capaciteiten zouden bommenwerpers in staat stellen om oneindig lang rond doelwitten te cirkelen of vanuit onverwachte richtingen te naderen.
Hoewel de VS reactortests uitvoerden op een B-36-bommenwerper en later de supersonische „Project Pluto“-kruisraket ontwikkelden, werden deze programma’s uiteindelijk stopgezet voor veiligheidsrisico’s.
Het supersonische verhaal in twijfel getrokken
In tegenstelling tot de aanvankelijke veronderstelling dat de Burevestnik een opvolger was van de ramjet-technologie van Project Pluto, is Hecla van mening dat de raket een subsonisch systeem is. Ramjets vereisen supersonische snelheden om te functioneren, maar visueel bewijs en aerodynamische modellen suggereren dat de Burevestnik met ongeveer 925 kilometer per uur vliegt, een snelheid die vergelijkbaar is met die van een commercieel vliegtuig.
Om de voortstuwingsmethode te bepalen, gebruikte Hecla beelden uit de Russische media om een 3D-model van de raket te bouwen door deze te vergelijken met bekende objecten in een fabriek. Dit bracht hem tot de conclusie dat het wapen waarschijnlijk gebruikmaakt van een „direct-cycle“ luchtademend nucleair voortstuwingssysteem. Bij dit ontwerp wordt lucht uit de atmosfeer rechtstreeks door de reactorkern geperst, waar deze wordt verwarmd en uitgestoten om stuwkracht te genereren. Dit verschilt van standaard kernreactoren, die gebruikmaken van gesloten circuits en koelmiddelen om straling in te dammen.
Radioactieve uitlaatgassen
Deze ‘direct-cycle’-aanpak is zeer problematisch omdat de lucht zelf radioactief wordt terwijl deze door de kern stroomt. Hecla merkt op dat de uitlaatgassen waarschijnlijk radioactieve isotopen van koolstof, krypton en argon zouden bevatten. Bovendien zou de onder hoge druk staande, verwarmde lucht de interne onderdelen van de motor kunnen aantasten, waardoor tijdens de vlucht mogelijk nog meer radioactief materiaal vrijkomt.
Jeffrey Lewis, een expert op het gebied van raketsystemen aan het Middlebury College, beschrijft het wapen als een ecologische ramp en een logistieke nachtmerrie voor het personeel dat ermee moet omgaan. Dit gevaar werd benadrukt door een ongeval in 2019 voor de Russische kust, waarbij meerdere mensen omkwamen en een stralingspiek ontstond, waarschijnlijk tijdens een mislukte berging van een Burevestnik-prototype.
Weinig praktisch nut
Ondanks de technische prestatie beweren critici dat het wapen praktisch nutteloos is. Hecla wijst erop dat het niet moeilijker te onderscheppen is dan een standaard kruisraket. Bovendien is het wapen, omdat de reactor zelf radioactief is, alleen bruikbaar met een kernkop. Het gebruik van conventionele explosieven zou een inefficiënt gebruik zijn van zo’n gevaarlijk afleveringssysteem.
De motivatie achter het streven van Rusland naar deze technologie blijft onduidelijk. Hecla suggereert dat het het resultaat zou kunnen zijn van interne politieke lobby binnen de nucleaire industrie of een ontwikkelingsbrug naar het creëren van nucleair aangedreven ruimtesystemen of bewakingsdrones. Hoewel het project wellicht een strategische mislukking is, bewijst de MIT-studie dat een dergelijk gevaarlijk apparaat technisch haalbaar is. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
