Key takeaways
- Het aandeel van steenkool in de EU-elektriciteitsproductie daalde in 2025 tot een historisch dieptepunt van 9,2 procent.
- Hernieuwbare energiebronnen en gas hebben steenkool vervangen als primaire energiebronnen.
- De lidstaten hebben de transitie versneld door de mijnbouw volledig af te bouwen.
De Europese Unie heeft een historische afname van de rol van steenkool binnen haar energiesector meegemaakt. In 2025 daalde het totale aandeel van steenkool in de totale elektriciteitsproductie tot een ongekend laag niveau van 9,2 procent, wat een belangrijke mijlpaal markeert nadat het aandeel in 2024 voor het eerst onder de drempel van 10 procent was gedaald. Meer specifiek was bruinkool goed voor 5,5 procent (154.186 GWh) van de totale productie, terwijl steenkool 3,7 procent (105.601 GWh) bijdroeg. Dat meldt Eurostat.
Langetermijnverschuiving in energiehiërarchie
Die neerwaartse trend betekent een enorme verschuiving ten opzichte van 1990, toen steenkool meer dan een derde van de elektriciteit in de regio leverde. Destijds waren steenkool en bruinkool de op één na en op twee na belangrijkste energiebronnen, met een aandeel van respectievelijk 19,8 procent en 15,3 procent. Hoewel de daling tussen 2011-2012 en 2021-2022 enkele kleine onderbrekingen kende, bleef de algemene trend negatief.
In 2025 waren deze brandstoffen gezakt naar de zesde en zevende plaats in de energiehiërarchie, ingehaald door alternatieven zoals kernenergie, aardgas en diverse hernieuwbare energiebronnen. De overgang verliep geleidelijk. Kernenergie haalde steenkool in 1994 in, aardgas deed dat in 2019, wind- en waterkracht in 2023 en zonne-energie in 2024.
Keldend verbruik en winning
Parallel aan de daling van de elektriciteitsproductie zijn het daadwerkelijke steenkoolverbruik en de winning ervan sterk gedaald. Ramingen voor 2025 geven aan dat het verbruik van steenkool is gedaald tot 107 miljoen ton, terwijl bruinkool een recorddieptepunt van 184 miljoen ton bereikte.
Nationale uitfaseringen en vermindering van de mijnbouw
Verschillende lidstaten hebben die transitie versneld door middel van volledige uitfaseringen. Portugal heeft het gebruik van steenkool voor elektriciteitsopwekking in 2021 afgeschaft. Meer recent, in 2024, heeft Slowakije de productie van bruinkool stopgezet, waardoor het aantal EU-landen dat momenteel bruinkool ontgint, is gedaald tot slechts acht.
Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
