Key takeaways

• Uit gegevens over moderne gevechtssituaties blijkt dat zware tanks steeds kwetsbaarder worden voor drones en raketten.
• Bij toekomstige ontwerpen voor gevechtsvoertuigen ligt de nadruk op gewichtsvermindering, onbemande geschutskoepels en actieve beschermingssystemen.
• Robotgevechtsvoertuigen zouden uiteindelijk bemande tanks kunnen vervangen bij risicovolle doorbraken op het slagveld.

De bruikbaarheid van gevechtstanks in moderne conflicten staat momenteel onder de loep, met name gezien de ontnuchterende gegevens die uit Oekraïne naar voren komen. Hoewel de Verenigde Staten van plan zijn om begin jaren 2030 een opvolger van de M1 Abrams te introduceren, is er een groeiende discussie over de vraag of zware pantservoertuigen nog steeds een praktische investering zijn. De M1, hoewel sinds de introductie halverwege de jaren zeventig regelmatig gemoderniseerd, vertegenwoordigt een oorlogsfilosofie die nu wellicht achterhaald is.

Ervaring in Oekraïne

De gevechtsprestaties in Oekraïne hebben ernstige kwetsbaarheden aan het licht gebracht. Een aanzienlijke meerderheid van de oorspronkelijke Amerikaanse Abrams-vloot is verloren gegaan, in vijandelijke handen gevallen of buiten gevechtsklaar geraakt. Soortgelijke trends werden waargenomen bij de Duitse Leopard en de Britse Challenger 2.

Met name de Challenger 2 kampte niet alleen met gevechtsverliezen, maar ook met logistieke hindernissen, zoals de niet-standaardmunitie en complexe onderhoudsvereisten. Deze platforms bleken kwetsbaar voor landmijnen, antitankraketten en met name FPV-drones. Bovendien zorgde hun enorme gewicht er vaak voor dat ze op modderig terrein niet meer konden rijden.

Nieuwe ontwerpen

Om deze tekortkomingen aan te pakken, zal de komende versie van de Abrams prioriteit geven aan gewichtsvermindering en een hybride aandrijfsysteem integreren, hoewel de afhankelijkheid van lithiumbatterijen nieuwe risico’s met zich meebrengt. Het zal beschikken over een onbemande geschutskoepel, een automatische lader – vergelijkbaar met Russische ontwerpen – en geïntegreerde actieve beschermingssystemen (APS).

Aangezien deze prototypes echter nog niet in gevechtssituaties zijn ingezet, blijft hun daadwerkelijke overlevingskracht theoretisch.

Veranderende rollen

Historisch gezien werden tanks ontworpen om versterkte linies te doorbreken en psychologische terreur te zaaien door een combinatie van mobiliteit en enorme vuurkracht. Hoewel ze essentieel blijven voor doorbraken, zal hun rol in een mogelijk Europees conflict waarschijnlijk afnemen.

De NAVO wordt geconfronteerd met logistieke nachtmerries bij het vervoeren van zware pantservoertuigen over continenten, terwijl Rusland zijn reserves en ervaren bemanningen gedecimeerd heeft gezien, met geschatte verliezen tussen de 10.000 en 12.000 manschappen.

Bescherming tegen drones

Het ontbreken van actieve beschermingssystemen is een kritieke tekortkoming geweest. Hoewel het in Israël geproduceerde Trophy-systeem een hoog succespercentage heeft en wordt geüpgraded om drones tegen te gaan, beschikten de meeste tanks in Oekraïne niet over dergelijke technologie. Rusland is begonnen met de inzet van het Arena-M-systeem, maar dit kent beperkingen, waaronder het onvermogen om in het veld munitie bij te laden en het produceren van gevaarlijke granaatscherven die de coördinatie met de infanterie belemmeren.

Aangezien een tank kan worden uitgeschakeld door een reeks van 10 tot 20 droneaanvallen, volstaan traditionele tactieken niet langer.

Opkomst van onbemande oorlogsvoering

De verschuiving naar onbemande systemen lijkt onvermijdelijk. De Verenigde Staten onderzoeken semiautonome robotgevechtsvoertuigen die bedoeld zijn voor risicovolle taken zoals verkenning en eerste aanvallen. Deze systemen kunnen gebruikmaken van civiele zelfrijdende software van bedrijven als Tesla of Waymo, hoewel de overgang van geasfalteerde wegen naar chaotische slagvelden een aanzienlijke hindernis vormt.

Naarmate AI en sensortechnologie vorderen, kan de combinatie van robotplatforms en loitering-munitie uiteindelijk de bemande zware tank vervangen als de belangrijkste kracht voor doorbraken op het slagveld. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!