Key takeaways

• Vladimir Poetin en Rusland geven de voorkeur aan heimelijke provocaties boven directe invasies om strategische ambiguïteit te behouden.
• Binnenlandse wanhoop of een patstelling in Oekraïne zou het Kremlin tot roekeloze agressie kunnen aanzetten.
• De NAVO moet onwankelbare eenheid uitstralen om de kosten van een aanval onbetaalbaar hoog te houden.

Een recent rapport van de Amerikaanse inlichtingendienst belicht verschillende methoden die Vladimir Poetin zou kunnen gebruiken om de vastberadenheid van de NAVO tussen nu en 2029 op de proef te stellen.

Deze mogelijkheden variëren van subtiele cyberoorlogvoering en het inzetten van geheime tussenpersonen tot het extremere scenario van een beperkte grondinvasie van de oostelijke gebieden van het bondgenootschap. Hoewel een fysieke inval voor dramatische krantenkoppen zorgt, is dit logischerwijs de minst waarschijnlijke optie voor het Kremlin. In tegenstelling tot geheime operaties levert de aanwezigheid van troepen in uniform onmiddellijk bewijs van de verantwoordelijkheid, waardoor Moskou de strategische ambiguïteit verliest die het de afgelopen twee jaar zorgvuldig heeft gecultiveerd.

Terughoudendheid

De strategische afweging voor Rusland is momenteel ongunstig. Het veroveren van een klein stukje NAVO-grondgebied biedt geen tastbaar voordeel in de aanhoudende oorlog in Oekraïne. Zelfs een symbolische overwinning, bedoeld om de zwakke punten van de NAVO bloot te leggen, zou te kostbaar zijn.

Hoewel artikel 5 geen specifiek soort vergelding voorschrijft, zou elke reactie een mate van bondgenootschappelijke eenheid en confrontatie afdwingen die Moskou al jaren probeert te vermijden door middel van ontkenbare provocaties.

Drie risicofactoren

Het risico is echter niet statisch. Drie primaire factoren zouden deze verhouding kunnen veranderen. Ten eerste is er de kwestie van de capaciteit. Sommige militaire leiders suggereren dat Rusland tegen 2029 over de capaciteit zou kunnen beschikken om een lidstaat binnen te vallen. Het vermogen om aan te vallen is echter niet hetzelfde als de wil om dat te doen.

Ten tweede is er de motivatie. Als het Kremlin door binnenlandse mislukkingen of een patstelling in Oekraïne een wanhopige behoefte aan een nieuwe overwinning voelt, zou het roekelozer kunnen worden. De belangrijkste indicator hier zou een verschuiving zijn in de huidige kleinschalige provocaties – als Rusland bij kleine incidenten niet langer belang hecht aan ontkenbaarheid, zou het daar bij grotere incidenten ook niet langer bang voor hoeven te zijn.

De derde en meest cruciale factor is de waargenomen zekerheid van de reactie van de NAVO. Poetin heeft geen nauwkeurige inventaris van westerse munitie nodig om het risico in te schatten. Hij heeft alleen een algemene indruk nodig van de bereidheid en het vermogen van het bondgenootschap om snel op te treden. Bezorgdheid over de uitgeputte Amerikaanse raketvoorraden kan zijn afwegingen beïnvloeden. Dit is de enige variabele waarover de NAVO directe controle heeft. Afschrikking berust op het hoger houden van de verwachte kosten van agressie dan de potentiële opbrengst.

Kans blijft klein

Terwijl sommige functionarissen beweren dat de huidige verkenningsmissies het aantal schendingen van het luchtruim en onderzeese grenzen verminderen, suggereren anderen dat de politieke reactie op onopzettelijke schendingen – zoals een recente raketinslag in Polen – te terughoudend is geweest. Dit benadrukt een spanning tussen preventieve afschrikking en de daadwerkelijke reactie op een schending.

Uiteindelijk blijft een grootschalige inbreuk onder de huidige omstandigheden irrationeel, omdat het verlies van ontkenbaarheid zwaarder weegt dan enig mogelijk voordeel. Om deze kans klein te houden, moet het bondgenootschap zich richten op het handhaven van zijn militaire paraatheid en het vormen van een verenigd politiek front. Het voorkomen van een conflict is geen eenmalige beslissing, maar een continu proces waarbij ervoor wordt gezorgd dat de kosten van agressie onbetaalbaar hoog blijven. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!