Key takeaways
- Huishoudens in Noord- en West-Europa hebben aanzienlijk meer schulden dan die in het zuiden.
- Hoge hypotheekratio’s in welvarende landen vormen een groter macro-economisch risico dan de staatsschulden in het zuiden.
- Patronen in woningbezit en belastingbeleid zorgen voor de grote regionale verschillen in particuliere kredietopname.
Recente gegevens van Eurostat weerleggen de gangbare aanname dat Zuid-Europeanen het meest geneigd zijn tot overmatige uitgaven. In plaats daarvan laten de cijfers een duidelijke geografische scheiding zien, waaruit blijkt dat de hoogste niveaus van huishoudschulden juist geconcentreerd zijn in de welvarende landen van Noord- en West-Europa. In 2025 bedroeg de schuldenlast van huishoudens in de eurozone 50,7 procent van het bbp, terwijl het EU-gemiddelde met 49,4 procent iets lager lag. Beide cijfers vertonen een gestage daling sinds 2020, toen ze nog boven de 60 procent lagen. Dat meldt Euronews.
Meten van schulden
Om deze cijfers te begrijpen, is het belangrijk op te merken dat de schuldenlast van huishoudens, die hypotheken en consumentenkredieten omvat, wordt gemeten als een percentage van het bruto binnenlands product (bbp). Deze benadering stelt economen in staat om de totale schuldenlast van de particuliere sector van een land af te zetten tegen de economische output, in plaats van individuele schulden bij te houden. Hoewel hoge ratio’s gebruikelijk zijn in regio’s met geavanceerde financiële markten en een hoog percentage eigenwoningbezit, beschouwt de Europese Commissie een drempel van 55 procent van het bbp als een potentieel macro-economisch risico. Dit komt doordat kredietcrises in de particuliere sector, en niet de overheidsschuld, historisch gezien de belangrijkste katalysatoren zijn geweest voor ernstige economische neergangen, zoals de financiële crisis van 2008.
Zuid-Europese paradox
De gegevens brengen een opvallende paradox aan het licht: terwijl Zuid-Europese regeringen vaak worstelen met staatsschulden, zijn hun burgers relatief conservatieve kredietnemers. Zo blijft de schuldenlast van huishoudens in Italië (35,9 procent), Griekenland (38,0 procent) en Spanje (42,9 procent) ruim onder het Europese gemiddelde. Omgekeerd bevinden zeven van de meest schuldenlastige EU-landen zich in het noorden of westen.
Oorzaken van schulden in Noord-Europa
De top tien van landen met de hoogste schuldenlast weerspiegelt een verscheidenheid aan economische factoren:
Nederland voert de lijst aan met 93,5 procent. Overheidsbeleid stimuleert hypotheken via belastingvoordelen en hoge LTV-ratio’s. Grote pensioenvermogens compenseren deze schulden. Denemarken volgt met 84,1 procent. Hoge schulden gaan daar samen met veel vastgoedbezit en spaargeld. Zweden staat derde met 82,3 procent. Variabele hypotheken domineren de markt en vergroten de gevoeligheid voor renteverhogingen.
Hypotheektrends in noorden en westen
Ook Finland (62,9 procent) en Luxemburg (60,5 procent) vertonen hoge percentages; in Finland wordt dit veroorzaakt door een uniek systeem van leningen via woningcorporaties, terwijl in Luxemburg de schulden sterk geconcentreerd zijn in hypotheken, ondanks het hoge mediane vermogen. Frankrijk (59,5 procent) kent een stabiel klimaat dankzij overwegend leningen met vaste rente en strikte limieten voor de schuldendienst. België (56,4 procent) kent een hogere schuldenlast vanwege een percentage eigenwoningbezit dat ver boven het EU-gemiddelde ligt.
Regionale verschillen
Lager op de lijst bevindt zich Cyprus (54,2 procent), dat nog steeds bezig is met het afwikkelen van oude niet-renderende leningen, en Portugal (53,9 procent), dat een sterke stijging van de hypothecaire kredietverlening meemaakt als gevolg van stijgende vastgoedprijzen en variabele rentetarieven. Tot slot blijft Duitsland (49,0 procent) dicht bij het gemiddelde, grotendeels omdat de Duitse burgers een van de laagste percentages eigenwoningbezit in Europa hebben en de voorkeur geven aan een robuuste huurmarkt boven grote hypotheken.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
