Key takeaways
- Lidstaten van de Europese Unie zijn van plan om terugkeerhubs op te zetten in niet-lidstaten zoals Rwanda en Oezbekistan.
- Nieuwe wetgeving richt zich op personen die alle juridische asielmogelijkheden hebben uitgeput, om eerdere mislukte rechtszaken te voorkomen.
- Mensenrechtenorganisaties en sommige Europese leiders waarschuwen dat het uitbesteden van uitzettingen de waardigheid van vluchtelingen in gevaar brengt.
Verschillende lidstaten van de Europese Unie onderzoeken de mogelijkheid om ‘terugkeercentra‘ op te zetten in landen als Oezbekistan en Rwanda. Dit initiatief betekent een koerswijziging van de EU om de uitzetting van afgewezen asielzoekers buiten het Europese grondgebied te regelen.
Volgens diplomatieke bronnen aan Politico volgt dit plan op de goedkeuring van wetgeving die EU-landen toestaat verwerkingscentra op te zetten in niet-lidstaten, mits deze gastlanden zich houden aan internationale wettelijke normen en mensenrechtenprotocollen.
In 2027 in gebruik nemen
Een coalitie van landen, waaronder Duitsland, Griekenland, Nederland, Oostenrijk en Denemarken, neemt het voortouw bij deze inspanning. De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis gaf aan dat het de bedoeling is om de overeenkomsten uiterlijk in 2026 af te ronden, waarna de faciliteiten in 2027 in gebruik zullen worden genomen.
Hoewel Rwanda en Oezbekistan de belangrijkste kandidaten zijn, hebben functionarissen achter gesloten deuren ook Oeganda als mogelijke locatie besproken. Om het risico op mensensmokkel tot een minimum te beperken, zijn regio’s die geografisch dicht bij Europa liggen, zoals Libië en Egypte, uitdrukkelijk uitgesloten van overweging.
Nieuwe strategie voor uitzetting
In tegenstelling tot eerdere pogingen van het Verenigd Koninkrijk, Italië of Denemarken om dergelijke centra buiten de EU op te zetten – die vaak gericht waren op nieuwkomers en met ernstige juridische hindernissen te kampen hadden – zijn deze nieuwe hubs specifiek ontworpen voor personen die alle juridische mogelijkheden om in de EU te blijven al hebben uitgeput.
Voorstanders stellen dat het huidige juridische kader de juridische tegenslagen zal voorkomen die eerdere plannen hebben doen mislukken, zoals het door het Verenigd Koninkrijk opgegeven plan voor Rwanda of de omstreden centra van Italië in Albanië.
Financiële banden en toezicht
Op financieel vlak heeft de EU al banden met deze regio’s gesmeed via het Global Gateway-programma, waaronder een investering van 900 miljoen euro in Rwanda en 119 miljoen euro aan subsidies voor Oezbekistan. Om ethische normen te waarborgen, merkte de Cypriotische minister van Migratie, Nicholas Ioannides, op dat de EU van plan is samen te werken met het VN-vluchtelingenagentschap en de Internationale Organisatie voor Migratie om toe te zien op de naleving van de mensenrechten.
Toenemende politieke en humanitaire tegenstand
Het voorstel stuit echter op aanzienlijke weerstand. De Franse president Emmanuel Macron uitte zijn scepsis over de doeltreffendheid van terugkeercentra in derde landen en vroeg zich af of een dergelijke strategie wel in overeenstemming is met de Europese waarden.
Daarnaast hebben vertegenwoordigers van de UNHCR en groene Europarlementariërs gewaarschuwd dat deze uitbesteding vluchtelingen aan onherstelbare schade zou kunnen blootstellen en in strijd zou zijn met de fundamentele beginselen van menselijke waardigheid, met het argument dat er geen garanties zijn dat de mensenrechten in deze verafgelegen centra zullen worden gerespecteerd. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
