Key takeaways

• Het aantal langdurig leegstaande sociale woningen in Vlaanderen is sinds 2023 met 46 procent gestegen.
• Duizenden wanhopige aanvragers staan jarenlang te wachten, terwijl bestaande woningen leegstaan.
• Overheidsfunctionarissen rechtvaardigen deze leegstand als noodzakelijk voor essentiële energierenovaties.

Ondanks een schrijnende behoefte aan betaalbare woningen blijft een groeiend aantal sociale woningen in Vlaanderen onbewoond. Uit recente gegevens, geanalyseerd door parlementslid Marianne Verhaert, blijkt een verontrustende trend. In 2025 stonden meer dan 11.000 sociale woningen al langer dan zes maanden leeg. Dit betekent een aanzienlijke stijging van 46 procent in het aantal langdurig leegstaande woningen sinds 2023. Dat meldt HLN.

De kloof tussen vraag en aanbod

Het contrast tussen het beschikbare aanbod en de vraag is schrijnend. Meer dan 215.000 mensen staan momenteel op wachtlijsten, met een gemiddelde wachttijd van vier tot vijf jaar, die in stedelijke centra vaak nog langer duurt.

Ongeveer 15 procent van deze aanvragers woont al in een sociale woning en wil gewoon verhuizen. Zo’n 182.000 mensen blijven echter zonder enige kans op een sociale woning. Verhaert beklemtoonde de absurditeit van de situatie en merkte op dat er bijna twintig kandidaten strijden om elke langdurig leegstaande woning.

Kritiek op overheidsuitgaven

De Vlaamse regering heeft een enorm jaarlijks budget van 1 miljard euro uitgetrokken om deze crisis aan te pakken, met als doel om tegen 2042 56.000 nieuwe woningen te bouwen. Verhaert stelt echter dat deze uitgaven inefficiënt zijn. Zij stelt voor dat de regering prioriteit moet geven aan het benutten van bestaande woningen alvorens zich te richten op nieuwbouw.

Bovendien wijst ze erop dat leegstand leidt tot gederfde huurinkomsten, wat de overheidsbegroting schaadt. Ze merkt ook op dat woningcorporaties kampen met een tekort aan arbeidskrachten, hoge materiaalkosten en een gebrek aan beschikbare grond voor grote projecten.

De reden voor leegstand

In reactie hierop legde minister van Volkshuisvesting Hans Bonte uit dat de stijging van het aantal leegstaande woningen grotendeels opzettelijk en tijdelijk is. Hij stelt dat veel sociale woningen verouderd en energie-inefficiënt zijn, waardoor ze grondig gerenoveerd moeten worden, wat ze tijdens het proces onbewoonbaar maakt. Volgens Bonte zijn deze renovaties essentieel om de toekomstige energiekosten voor huurders te verlagen. Hij schreef de piek in het aantal leegstaande woningen toe aan een “renovatiegolf”, wat blijkt uit het snel opraken van de budgetten voor renovatieleningen.

Om de gevolgen voor huurders te verzachten, heeft de regering een nieuwe strategie ingevoerd. Sinds februari mogen bewoners tijdens kleine reparaties in hun woning blijven wonen. Voor omvangrijkere projecten maakt de regering steeds vaker gebruik van modulaire wooneenheden om tijdelijke huisvesting te bieden, waardoor onnodige leegstand van andere permanente woningen wordt voorkomen.

(mv)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!