Key takeaways

• Een lagere sociaaleconomische status hangt rechtstreeks samen met hogere sterftecijfers en meer chronische aandoeningen.
• Financiële belemmeringen dwingen kwetsbare patiënten om essentiële medische behandelingen uit te stellen.
• Systematische hervormingen moeten de kosten vooraf elimineren om een rechtvaardige toegang tot de gezondheidszorg te waarborgen.

Een recente analyse van CM Gezondheidsfonds, waarbij gegevens van 4 miljoen leden werden geanalyseerd als representatieve steekproef van de bredere Belgische bevolking, onthult een verontrustende toename van ongelijkheden in de gezondheidszorg.

De bevindingen wijzen op een direct verband tussen een lagere sociaaleconomische status en slechtere gezondheidsresultaten, wat een paradox creëert waarbij juist degenen met de grootste medische behoeften de grootste belemmeringen ondervinden bij het ontvangen van zorg. Luc Van Gorp, voorzitter van CM, benadrukt dat het huidige systeem er niet in slaagt de meest kwetsbare burgers te beschermen, een trend die moet worden gekeerd.

Welvaartskloof in volksgezondheid

De gegevens wijzen op een schrijnende kloof in de volksgezondheid op basis van welvaart. In achterstandswijken ligt het sterftecijfer 51 procent hoger dan in welvarende wijken. Ook chronische aandoeningen komen onevenredig vaak voor; diabetes komt bijvoorbeeld twee keer zo vaak voor in de armste wijken (10,8 procent) als in de rijkste (5,4 procent).

Die ongelijkheid wordt nog versterkt door de neiging van mensen met een laag inkomen om noodzakelijke behandelingen uit te stellen, wat leidt tot ernstigere ziekten en een grotere afhankelijkheid van spoedeisende hulp wanneer ze uiteindelijk hulp zoeken.

Gaten in het zorgsysteem

De financiële lasten zijn aanzienlijk zwaarder voor de armen. Ondanks bestaande vangnetten besteden mensen in de laagste inkomensgroep 8 procent van hun inkomen aan gezondheidszorg – zes keer zoveel als de rijkste burgers.

Het onderzoek wijst op verschillende tekortkomingen in het “maximumfactuur”-systeem (MAF), waarbij wordt opgemerkt dat patiënten hierin vooraf moeten betalen voordat ze een vergoeding ontvangen, dat aanvullende kosten buiten beschouwing worden gelaten en dat de drempels voor veel huishoudens in financiële moeilijkheden te hoog blijven.

Bovendien maakt ongeveer 30 procent van de in aanmerking komende mensen met een laag inkomen geen gebruik van de verhoogde vergoedingsstatus (VT), wat wijst op een aanzienlijke kloof in de administratieve acceptatie.

Structurele belemmeringen

Volgens Van Gorp zijn die ongelijkheden niet het gevolg van persoonlijke keuzes, maar worden ze veroorzaakt door een combinatie van financiële, organisatorische en administratieve belemmeringen. Hij stelt dat het huidige gezondheidszorgstelsel onvoldoende solidariteit kent en dat beschermingsmechanismen vaak te beperkt zijn of te laat in werking treden.

Voorgestelde hervormingen

Om die structurele problemen aan te pakken, stelt het CM Gezondheidsfonds verschillende hervormingen voor. Die omvatten onder meer de uitbreiding van het systeem van betaling door derden, de versterking van het netwerk van medische centra en de herstructurering van het systeem van maximale factuurbedragen om de eigen bijdrage af te schaffen zodra een drempel is bereikt.

Bovendien pleit het fonds voor een volksgezondheidsstrategie die sociale ongelijkheid erkent, met het argument dat een uniforme aanpak niet effectief is. In plaats daarvan moeten beleid en dienstverlening worden afgestemd op individuele behoeften, waarbij prioriteit wordt gegeven aan de meest gemarginaliseerde bevolkingsgroepen.

(at)(fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!