Key takeaways

• Het is al van 2013 geleden dat er nog een nieuw land lid is geworden van de Europese Unie.
• Heel wat Europese landen tonen de laatste tijd wel opnieuw interesse.
• Montenegro lijkt de meest waarschijnlijke kandidaat te zijn om als volgende tot de EU toe te treden.

De Europese Unie bevindt zich momenteel op een cruciaal moment wat betreft haar uitbreiding. Sinds de toetreding van Kroatië in 2013 heeft de Unie geen nieuwe leden meer toegevoegd. Sterker nog, het aantal lidstaten is gedaald van 28 naar 27 na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk.

Veel kandidaat-lidstaten

Ondanks een decennium van stagnatie is er een aanzienlijke lijst van aspirant-lidstaten, waaronder tien officiële of potentiële kandidaten. Verschillende daarvan – met name Servië, Georgië, Turkije en Bosnië en Herzegovina – kampen echter met diepgewortelde interne politieke hindernissen die een onmiddellijke toetreding onwaarschijnlijk maken. Ook de vooruitzichten voor Kosovo zijn geblokkeerd omdat verschillende huidige EU-leden de soevereiniteit van het land niet erkennen.

Oekraïne

Van de kandidaten boeken Oekraïne en Moldavië de snelste vooruitgang. Beide landen zullen naar verwachting binnenkort formele toetredingsonderhandelingen starten, wat de geopolitieke urgentie weerspiegelt die is ontstaan door de Russische agressie. Terwijl Moldavië de wens heeft uitgesproken om in 2028 toe te treden, wordt het traject van Oekraïne bemoeilijkt door de aanhoudende oorlog.

Duitsland stelde een middenweg voor in de vorm van een “geassocieerd lidmaatschap” om Kiev veiligheid en financiering te bieden zonder volledig stemrecht, hoewel dit geen algemene steun heeft gekregen. Uiteindelijk hangt de toelating van deze twee landen af van de oplossing van territoriale conflicten, aangezien de EU vermijdt actieve oorlogen in haar organisatie te importeren.

Montenegro

In de Westelijke Balkan zijn Albanië en Noord-Macedonië in hun voortgang met elkaar verbonden, aangezien beide landen vóór 2030 ingrijpende interne hervormingen moeten doorvoeren. Hierdoor blijft Montenegro de meest waarschijnlijke kandidaat om het 28e lid te worden. Het land zet zich sterk in voor hervormingen en dankzij de kleine bevolking zal toetreding het machtsevenwicht binnen de EU niet verstoren of de financiële middelen uitputten.

Bovendien zou het opnemen van Montenegro een strategische overwinning zijn op de Russische invloed in de regio en een signaal zijn aan andere aspirant-lidstaten dat de weg naar lidmaatschap open en geloofwaardig blijft.

Pro-EU-sentimenten

Interessant genoeg blijft het streven naar uitbreiding wellicht niet beperkt tot officiële kandidaten. Veranderingen in de mondiale stabiliteit hebben ertoe geleid dat sommige niet-lidstaten hun standpunten heroverwegen. IJsland weegt zijn opties af via een referendum, en in Noorwegen neemt het pro-EU-sentiment toe.

Zelfs in het VK heeft de economische en diplomatieke nasleep van de Brexit geleid tot een groeiende consensus dat het vertrek een vergissing was. Hoewel de huidige Labour-regering geen hertoetreding nastreeft, zou een toekomstige machtswisseling mogelijk de discussie over een terugkeer van het VK naar de Unie kunnen heropenen, mits het Britse publiek en de bestaande leden overeenstemming kunnen bereiken over de voorwaarden met betrekking tot de euro en het vrije verkeer.

Unanieme goedkeuring

Uiteindelijk blijft de wens om toe te treden tot de EU sterk, maar de belangrijkste bottleneck is de vereiste van unanieme goedkeuring door de bestaande lidstaten. Hoewel de aanstaande opening van onderhandelingshoofdstukken voor Oekraïne en Moldavië een historische mijlpaal markeert, blijft de weg lang en vereist deze een rigoureuze afstemming van wetten en beleid op Europese normen.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!