Key takeaways

• Oosterse economieën bouwen agressief goudvoorraden op om aan westerse politieke risico’s te ontsnappen.
• Soevereine staten geven prioriteit aan goud als een sanctiebestendig strategisch activum.
• Institutionele aankopen creëren een permanente wereldwijde vraagbodem voor het metaal.

Het wereldwijde goudbezit in 2026 laat een opvallend contrast zien tussen de gevestigde westerse voorraden en een agressieve accumulatiefase onder oosterse en opkomende economieën. Hoewel de Verenigde Staten met 8.133,5 ton de grootste reserve aanhouden, is hun bezit al meer dan twee decennia grotendeels gestagneerd. Daarentegen breiden landen als Polen, Oezbekistan en China hun posities actief uit, wat duidt op een ingrijpende verschuiving in het beheer van staatsvermogens.

De geopolitieke verschuiving naar strategische activa

De belangrijkste katalysator voor deze gedragsverandering was de bevriezing in 2022 van ongeveer 300 miljard dollar aan Russische activa door westerse mogendheden. Deze gebeurtenis toonde aan dat reserves in vreemde valuta onderhevig zijn aan politiek risico en in beslag kunnen worden genomen.

Bijgevolg is goud geëvolueerd van louter een afdekking naar een cruciaal strategisch activum, aangezien het niet kan worden gesanctioneerd of bevroren door externe regeringen. Deze “vestingmentaliteit” komt duidelijk tot uiting in het gedrag van de BRICS-landen en andere soevereine entiteiten die autonomie nastreven ten opzichte van het door de dollar gedomineerde verrekeningssysteem.

Verschillende motieven

De huidige aankooptrends wijzen op specifieke geopolitieke motieven. Zo heeft Polen zijn voorraad agressief uitgebreid tot 582 ton en streeft het naar 700 ton om zijn positie aan de oostelijke rand van de NAVO te versterken. Oezbekistan heeft goud tot een extreme prioriteit gemaakt: het metaal maakt 87 procent van zijn totale reserves uit. China zet zijn langdurige aankoopgolf voort, met officiële cijfers die 2.313 ton vermelden. Analisten suggereren echter dat de werkelijke voorraden aanzienlijk hoger kunnen liggen – mogelijk tussen de 4.000 en 5.000 ton – vanwege niet-openbaar gemaakte aankopen via staatsentiteiten en de Shanghai Gold Exchange.

Structurele verschillen in de samenstelling van reserves

Er is een enorme ongelijkheid in de samenstelling van de reserves. De VS en Duitsland houden ongeveer 69 procent van hun reserves in goud aan, een overblijfsel uit het Bretton Woods-tijdperk. China en Japan daarentegen hebben veel lagere percentages, respectievelijk 9 procent en 5 procent. Deze kloof vormt de belangrijkste structurele drijfveer voor de vraag in de huidige markt, aangezien deze landen hun portefeuilles willen diversifiëren en minder afhankelijk willen worden van Amerikaanse staatsobligaties.

Vanuit het oogpunt van waardering beschikt de VS over een ongekende ongerealiseerde winst. Omdat het goud is geboekt tegen een wettelijke prijs van 35 dollar per ounce, bedraagt de boekwaarde ongeveer 37 miljard dollar (31,68 miljard euro), terwijl de marktwaarde bij 4.450 dollar per ounce meer dan 1,1 biljoen dollar (942 miljard euro) bedraagt. Terwijl westerse landen op deze historische winsten zitten, geven andere landen veel geld uit om dezelfde zekerheid te verwerven.

Een permanente bodem voor de wereldwijde vraag

Voor de bredere markt heeft deze institutionele aankoop een permanente ondergrens voor de vraag gecreëerd. Sinds 2022 hebben centrale banken bijna een derde van de jaarlijkse mijnproductie geabsorbeerd, waarbij alleen al in het eerste kwartaal van 2026 een nettoaankoop van 244 ton plaatsvond. In tegenstelling tot speculatieve handelaren voeren deze soevereine instellingen strategische herschikkingen door die meerdere decennia beslaan. Deze trend duidt op een systemisch gebrek aan vertrouwen in de huidige monetaire architectuur en een gecoördineerde verschuiving naar een meer gefragmenteerde, door goud gedekte mondiale financiële orde. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!