Key takeaways
- Bijna 15.000 mensen ontvangen Belgische ziekte-uitkeringen terwijl ze in het buitenland wonen.
- Deze groep in het buitenland is sinds 2020 met 58 procent gegroeid, wat sneller is dan alle andere groepen.
- Minimale EU-regelgeving belemmert het vermogen van de overheid om de gezondheidstoestand te controleren en re-integratie op de arbeidsmarkt af te dwingen.
Uit recente gegevens van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) die Het Laatste Nieuws kon inkijken, blijkt dat bijna 15.000 personen Belgische ziekte-uitkeringen blijven ontvangen terwijl ze in het buitenland wonen. Hoewel deze groep slechts 2,5 procent vertegenwoordigt van de in totaal 576.643 langdurig zieken, stijgt hun aantal aan een veel hoger tempo. Tussen 2020 en 2025 steeg het totale aantal uitkeringsgerechtigden met 22 procent, terwijl de groep die buiten België woont met 58 procent toenam, de snelste groei van alle demografische groepen in deze categorie.
Demografische uitsplitsingen
Demografisch gezien wijkt deze groep enigszins af van de algemene Belgische populatie van langdurig zieken. Zo vormen mannen een kleine meerderheid (51,7 procent) van degenen in het buitenland, terwijl vrouwen 60 procent van de langdurig zieken binnen België vertegenwoordigen. Wat de leeftijd betreft, blijven de patronen vergelijkbaar: 70 procent is ouder dan 50 en ongeveer 28 procent is tussen de dertig en veertig, terwijl de groep onder de 30 minder dan 2 procent uitmaakt. Beroepsmatig gezien is de overgrote meerderheid werknemer of ambtenaar, met slechts ongeveer 860 zelfstandigen.
Frankrijk is de meest voorkomende bestemming, met meer dan 45 procent van deze uitkeringsgerechtigden, gevolgd door Spanje en Nederland. Andere populaire landen zijn Italië, Portugal, Turkije en Duitsland. Sommige van deze cijfers kunnen worden verklaard door grensarbeiders – zoals inwoners van Frankrijk of Nederland die in België werken en daar sociale bijdragen betalen. Deze logica geldt echter niet voor degenen die in verder gelegen bestemmingen zoals Turkije of Spanje wonen.
Regelgevingskaders voor uitkeringen
De procedure voor het behoud van uitkeringen bij een verhuizing naar het buitenland hangt af van de bestemming. Voor mensen die binnen de EU verhuizen zijn de vereisten minimaal; zij hoeven alleen hun ziekenfonds schriftelijk op de hoogte te stellen en hun nieuwe adres door te geven, ten minste 15 dagen voor vertrek.
Er is geen medische rechtvaardiging of voorafgaande goedkeuring van een Belgische arts vereist. Omgekeerd gelden er strengere regels voor mensen die naar niet-EU-landen verhuizen, waaronder de noodzaak van schriftelijke toestemming van een adviserende arts. Als iemand verhuist naar een land zonder bilaterale overeenkomst met België, worden zijn of haar uitkeringen doorgaans wel beëindigd.
Deze situatie vormt een uitdaging voor de doelstelling van de federale regering om langdurig zieken weer in het arbeidsproces te integreren. Het is moeilijk om de gezondheidstoestand van een patiënt te monitoren wanneer deze duizenden kilometers verderop woont. Hoewel Belgische ziekenfondsen lokale autoriteiten in het gastland kunnen verzoeken om medische evaluaties uit te voeren, suggereren bronnen binnen deze organisaties dat dit proces vaak inefficiënt is en in de praktijk moeilijk uitvoerbaar. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
