Key takeaways
- De Britse regering bevestigt haar toezegging om 138 F-35 Lightning-vliegtuigen aan te schaffen, maar geeft geen concrete details over de uitvoering.
- Of het volledige aantal van 138 wordt gehaald, hangt af van het nog te publiceren Defensie-investeringsplan, waarin toekomstige bestellingen en leveringsschema’s worden uiteengezet.
- Er blijven zorgen bestaan over de betaalbaarheid van de dure F-35B-variant, wat twijfel zaait over het vermogen van het Verenigd Koninkrijk om zijn ambitieuze doelstelling te halen.
De toezegging van de Britse regering om 138 F-35 Lightning-vliegtuigen aan te schaffen blijft een onderwerp van discussie, ondanks recente bevestigingen. Hoewel staatssecretaris Luke Pollard bevestigde dat de regering vasthoudt aan het streefcijfer, ontbreken verdere details over de uitvoering ervan.
Investeringsplan
Pollards antwoord op een parlementaire vraag over de vervanging van bestaande straaljagers door toekomstige tranches van F-35’s was opzettelijk vaag. Hij verklaarde dat beslissingen gedurende de hele levenscyclus van het programma zouden worden genomen en wees naar het langverwachte Defensie-investeringsplan als het platform voor die keuzes.
Deze formulering suggereert een mogelijke interpretatie waarbij 138 het cumulatieve totaal vertegenwoordigt van vliegtuigen die over meerdere decennia zijn aangeschaft, in plaats van een gelijktijdige operationele vloot van die omvang. Dit scenario impliceert dat vroege vliegtuigen uit de low-rate-productie geleidelijk buiten dienst kunnen worden gesteld en vervangen door nieuwere modellen, terwijl het hoofdcijfer als politieke benchmark wordt gehandhaafd zonder concrete tijdschema’s of budgettaire toezeggingen.
Dure F-35B
Het verzoek om inlichtingen van barones Goldie in maart leidde tot een even voorzichtige reactie van Lord Coaker. Hij bevestigde de levering van 48 F-35B-vliegtuigen van het totale aantal bestelde toestellen, maar benadrukte dat toekomstige bestellingen en leveringsschema’s afhankelijk blijven van het Defensie-investeringsplan. Dit document, dat aanvankelijk afgelopen najaar zou worden gepubliceerd, heeft nog geen bevestigde publicatiedatum, wat de onzekerheid rond de aankoopstrategie van het Verenigd Koninkrijk voor de F-35 nog verder vergroot.
De huidige toezegging bedraagt 74 vliegtuigen, met opties voor extra aankopen bovenop dit basisbedrag. Het verschil tussen het gecontracteerde aantal en de gewenste 138 blijft echter aanzienlijk. Het Defensie-investeringsplan zal cruciaal zijn om te bepalen of en hoe het Verenigd Koninkrijk vorderingen maakt bij het bereiken van de volledige doelstelling.
Eerdere regeringsverklaringen
Eerdere regeringsverklaringen hebben bijgedragen aan de onduidelijkheid rond het aankoopplan voor de F-35. In 2021 stapte de vorige regering af van het aantal van 138 en verklaarde dat de vloot zou groeien tot meer dan de oorspronkelijke 48 vliegtuigen, zonder een definitief aantal te noemen.
Recente verklaringen lijken de toezegging van 138 te herbevestigen, maar missen concrete contractuele details om deze bewering kracht bij te zetten. Bovendien werden in de Strategische Defensieherziening van 2025 F-35A-varianten aan de mix toegevoegd, terwijl de tweede batch F-35B-bestellingen werd teruggebracht van 27 naar 15 en er 12 F-35A’s werden toegevoegd. Deze wijziging betekent dat de uiteindelijke vloot niet langer uitsluitend uit één variant zal bestaan, wat afwijkt van de oorspronkelijke visie.
Bezorgdheid over de betaalbaarheid
De Rekenkamer heeft gewezen op het ontbreken van een goedgekeurd tijdschema voor aankopen buiten de reeds gecontracteerde vliegtuigen om. Aangezien de F-35B tot de duurste tactische gevechtsvliegtuigen in productie blijft behoren, blijft de bezorgdheid over de betaalbaarheid met betrekking tot het bereiken van de doelstelling van 138 bestaan.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!