Key takeaways

• De Europese Unie is intern verdeeld over de vraag of de samenwerkingsovereenkomst met Israël moet worden opgeschort door bezorgdheid over het optreden van dat land.
• Duitsland pleit voor voortzetting van de dialoog met Israël ondanks de escalerende spanningen en roept op tot strengere maatregelen.
• Het opschorten van delen van de overeenkomst, zoals de handelsbepalingen, lijkt waarschijnlijker dan een volledige opschorting, waarvoor unanieme goedkeuring vereist is.

Bezorgdheid over het optreden van Israël in Gaza, Libanon en de Westelijke Jordaanoever heeft binnen de Europese Unie een debat aangewakkerd over de samenwerkingsovereenkomst met Israël. Terwijl Spanje en Ierland het voortouw namen met voorstellen om de gehele overeenkomst op te schorten, verzette Duitsland zich tegen deze stap en noemde deze “ongepast”.

Duits standpunt

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul wees op het belang van een open dialoog met Israël om kritieke kwesties aan te pakken. Hij stelde dat constructieve kritiek essentieel is voor het handhaven van gedeelde waarden.

De recente Israëlische invasie van Libanon en een nieuwe wet die de doodstraf oplegt aan Palestijnen in de bezette Westelijke Jordaanoever hebben de relaties tussen Israël en verschillende EU-lidstaten verder onder druk gezet. Deze spanning volgt op groeiende ontevredenheid over het optreden van Israël tijdens de oorlog in Gaza.

Toenemende bezorgdheid

De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Helen McEntee pleit voor doortastende maatregelen om fundamentele waarden te beschermen. Zij wijst daarbij op het hoge aantal burgerslachtoffers in Gaza, een situatie die volgens haar onaanvaardbaar is. Vorig jaar stelde de EU verschillende maatregelen voor om Israël ter verantwoording te roepen, waaronder het verbreken van handelsbetrekkingen of het opleggen van sancties aan Israëlische functionarissen. Deze voorstellen hebben echter nog onvoldoende steun gekregen van de lidstaten.

Voor het opschorten van de volledige samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Israël is unanieme goedkeuring van alle 27 lidstaten vereist, een scenario dat onwaarschijnlijk is gezien de sterke steun voor Israël in sommige landen. Een meer haalbare optie zou het opschorten van het handelsgedeelte van de overeenkomst kunnen zijn, waarvoor slechts een gewogen meerderheid van stemmen nodig is. Dit zou een koerswijziging vereisen van belangrijke spelers zoals Duitsland en Italië.

Geen brede steun voor maatregelen tegen Israël

Hoewel Rome al een hardere aanpak heeft gekozen door een defensieovereenkomst met Israël op te schorten, zijn EU-functionarissen van mening dat bredere maatregelen tegen Israël onvoldoende steun genieten, vooral na het staakt-het-vuren in Libanon.

Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid van de EU, stelt dat de lidstaten extra maatregelen kunnen nemen zodra hun standpunten wijzigen. Los daarvan dringen Frankrijk en Zweden er bij de EU op aan om de invoer van goederen uit Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever stop te zetten. Het internationaal recht beschouwt deze nederzettingen immers als illegaal. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!