Key takeaways
- Veel lidstaten van de Europese Unie verzetten zich tegen uitbreiding uit angst voor politieke tegenwind en door ervaringen uit het verleden.
- Bezorgdheid over goedkope arbeidskrachten die banen verdringen en anti-immigrantensentimenten aanwakkeren, belemmert de discussies over uitbreiding.
- Het verzet van Hongarije tegen het versnelde lidmaatschap van Oekraïne versterkt de bezorgdheid onder EU-leden over het toelaten van landen die de eenheid zouden kunnen verstoren.
Het vooruitzicht op uitbreiding van de Europese Unie stuit op aanzienlijke weerstand van verschillende lidstaten. Deze worden ingegeven door bezorgdheid over politieke terugslag en ervaringen uit het verleden, vertelden negen diplomaten die met Politico spraken. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, pleit voor een grotere EU, inclusief Oekraïne. Tegelijk aarzelen veel hoofdsteden om discussies over uitbreiding aan te gaan.
Bezorgdheid over populistische retoriek
Een van de belangrijkste angsten komt voort uit de mogelijke heropleving van populistische retoriek die doet denken aan het debat over de “Poolse loodgieter” dat voorafging aan de toetreding van Polen in 2004. Regeringen zijn bang beschuldigd te worden van het toelaten van goedkope arbeidskrachten die binnenlandse banen verdringen en anti-immigrantensentimenten aanwakkeren.
Frankrijk is wettelijk verplicht een referendum te houden over elke nieuwe toetreding. Het land loopt een bijzonder risico. De toetreding van Oekraïne zou de campagne van de populistische leider Jordan Bardella bij de komende presidentsverkiezingen kunnen versterken. Andere landen, zoals Duitsland, Nederland en Italië, beklemtonen dat het strenge, op verdiensten gebaseerde toetredingsproces van de EU moet worden nageleefd. Daarnaast pleiten ze tegen geopolitieke uitzonderingen.
Het standpunt van Hongarije over Oekraïne
De recente machtswisseling in Hongarije heeft de hoop de bodem ingeslagen dat Boedapest zijn standpunt over het lidmaatschap van Oekraïne zou verzachten. Péter Magyar, de opvolger van Viktor Orbán, lijkt vastbesloten om het standpunt van de vorige regering te handhaven. Dat standpunt wil een versnelde toetreding van Kiev tegenhouden.
De ervaring met Hongarije wakkert de bezorgdheid onder EU-leden verder aan over het toelaten van landen die de consensusvorming binnen het blok zouden kunnen verstoren. Ze beschuldigen het land ervan de democratie te ondermijnen en zich aan te sluiten bij Rusland. De Commissie tracht dit risico te beperken door maatregelen voor te stellen, zoals het beperken van de vetorechten voor nieuwe leden in hun eerste jaren.
Oproepen tot hervorming
Von der Leyen erkent de terughoudendheid onder belangrijke hoofdsteden en pleit voor afschaffing van de unanimiteitsregel, die één land in staat stelt toetredingsvooruitzichten te blokkeren. Maar zelfs Montenegro, dat bijna aan alle toetredingsvereisten voldoet, kampt met vertragingen door aarzelingen van EU-landen over de volgende fase: het opstellen van het toetredingsverdrag.
De situatie is bijzonder uitdagend voor Oekraïne. Het EU-lidmaatschap wordt beschouwd als cruciale bescherming tegen toekomstige Russische agressie. De sterkste voorstanders van Oekraïne streven naar afronding van de onderhandelingen tegen eind 2024. Toch blijft het verkrijgen van goedkeuring van belangrijke EU-leden een aanzienlijke hindernis.
(jw)(fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!